ከዲ/ን ኃይለማርያም ታደሰ

ጾመ ፍልሰታ (የእመቤታችን ቅድስት ድንግል ማርያም ጾም) በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን ካሉት ሰባቱ አዋጅ ጾሞች መካከል ምእመናን በታላቅ ፍቅር፣ ናፍቆትና መንፈሳዊ ተጋድሎ ከሚጾሟቸው ጾሞች አንዱ ነው። ይህ ጾም ከሐዋርያት ሕይወት፣ ከእመቤታችን ዕረፍትና ዕርገት፣ እንዲሁም ከሀገራችን ጥንታዊ የአብነት ትምህርት ቤት ሥርዓት ጋር ጥልቅ የሆነ መንፈሳዊ፣ ታሪካዊና ምሥጢራዊ ቁርኝት አለው።

፩. የጾሙ ስያሜ

 “ጾመ ፍልሰታ” (ፍልሰታ)

ፍልሰታ የሚለው ቃል “ፈለሰ” ከሚለው የግዕዝ ግስ የተገኘ ሲሆን፣ ትርጉሙም “ከአንድ ቦታ ወደ ሌላ ቦታ መሄድ፣ መሻገር፣ ወይም መፍለስ” ማለት ነው።  ጾመ ፍልሰታ ማለት ደግሞ እመቤታችን ቅድስት ድንግል ማርያም ካረፈች በኋላ፣ ሥጋዋ ከመቃብር ተነሥቶ ወደ ሰማይ (ወደ ገነት) መፍለሱን (ማረጉን)ና መሻገሩን የሚያመለክት በመሆኑ ጾሙ “ጾመ ፍልሰታ” ተባለ፤ ይኸውም የሥጋዋ መፍለስ መታሰቢያ ነው።

 ለምን የማርያም ጾም ተባለ?

ጾሙ “የማርያም ጾም” የተባለበት ምክንያት ጾሙ ቀጥታ ከእመቤታችን ከቅድስት ድንግል ማርያም ዕረፍት (ሞት)፣ ትንሣኤና ዕርገት (ፍልሰት) ታሪክ ጋር የተያያዘ ስለሆነ ነው። ሐዋርያት የጾሙት የእመቤታችንን ሥጋ ለማግኘትና ዕርገቷን ለማየት በመመኘት ስለነበር ጾሙ ለእሷ ክብርና መታሰቢያ ተለይቶ የተሰጠ በመሆኑ የማርያም ጾም ተባለ።

 ሐዋርያት ለምን ጾሙ? (ታሪካዊው መነሻ)

ሐዋርያት የጾሙት የእመቤታችንን ትንሣኤና ዕርገት በዓይን ለማየት ነው። የታሪኩ ዝርዝር በመጻሕፍቶቻችን ላይ እንደሚከተለው ሰፍሯል፦

• የእመቤታችን ዕረፍት፦ እመቤታችን በ፷፬ ዓመቷ በጥር ፳፩ ቀን ስታርፍ፣ ሐዋርያት ሊቀብሯት ወደ ጌቴሰማኒ ይዘዋት ሲሄዱ አይሁድ በክፉ ቅናት “ቀድሞ ልጇን በሦስተኛው ቀን ተነሣ፣ ወደ ሰማይ ዓረገ እያሉ ሕዝቡን አሳቱ፤ አሁን ደግሞ የእርሷን ሥጋ ይዘው ሊያታልሉን ነው” በማለት አልጋዋን ለመገልበጥና ሥጋዋን ለማቃጠል ሞከሩ። ታውፋንያ የተባለ አይሁዳዊ አልጋዋን ሊገለብጥ እጁን ሲዘረጋ የእግዚአብሔር መልአክ እጁን ቀጥቶታል።
• ሥጋዋ መነጠቁ፦ በዚህ ጭንቅ ወቅት ጌታችን በደመና መጥቶ የእመቤታችንን ሥጋና ሐዋርያው ቅዱስ ዮሐንስን ነጥቆ በገነት በዕፀ ሕይወት ሥር አኖራቸው።
• የሐዋርያት መጾም፦ ከዮሐንስ በስተቀር ሌሎቹ ሐዋርያት የእመቤታችን ሥጋ የት እንደደረሰ አያውቁም ነበር። በኋላም ዮሐንስ ከገነት ሲመለስ ታሪኩን ነገራቸው። ሐዋርያትም “ዮሐንስ ያየውንና የተረዳውን ምሥጢር እኛ ሳናይ አንቀርም” ብለው የእመቤታችንን ሥጋ ለማግኘት በነሐሴ መጀመሪያ ጾም ጀመሩ።(ስንክሳር ዘነሐሴ ፲፮)
• ትንሣኤና ዕርገቷ፦ በሁለተኛው ሳምንት (በ፲፬ኛው ቀን) የእግዚአብሔር መልአክ የእመቤታችንን ሥጋ ከገነት አምጥቶ ሰጣቸውና በጌቴሰማኒ ቀበሯት። በ፫ኛው ቀን (ነሐሴ ፲፮) እንደ ልጇ በልጇ ሥልጣን ተነሥታ ስታርግ፣ ሐዋርያው ቶማስ ከሀገረ ስብከቱ በደመና ተጭኖ ሲመጣ መለእክት ሲያሳርጓት በሰማይ አገኛት። ምልክት የሚሆን የመግነዙን ሰበዝ ሰጠችው። ሌሎቹ ሐዋርያት እርሱ ያየውን ምስጢር እንዲያዩ በሚቀጥለው ዓመት ነሐሴ ፩ ቀን ጀምረው ለሁለት ሳምንት በመጾማቸው፣ ነሐሴ ፲፮ ቀን እመቤታችን ሁላቸውንም በቅዱስ ትንሣኤዋና ዕርገቷ ተገልጣ ባረከቻቸው። ሐዋርያት የጾሙት ይህንን ታላቅ ሰማያዊ ክብር ለማየት ነበር።

 ፪. ጾመ ፍልሰታ ከመጽሐፍ ቅዱስ አንጻር

ጾመ ፍልሰታ በሁለት ዋና ዋና መጽሐፍ ቅዱሳዊ መሠረቶች ላይ የቆመ ነው። የመጀመሪያው  የጾሙ ሥርዓትና ሕግ መጽሐፍ ቅዱሳዊ መሠረት ሲሆን ሁለተኛው ደግሞ የእመቤታችን ዕረፍትና ዕርገት (ፍልሰታ) በትንቢትና በምሳሌ የገለጠ መሆኑ ነው።

ሀ) የጾሙ መጽሐፍ ቅዱሳዊ መሠረት

በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ታላላቅ ምሥጢራትን ለማየት፣ መለኮታዊ መግለጥን ለመቀበልና ከእግዚአብሔር ዘንድ በረከትን ለማግኘት፣ ታዓምራትን ለመሥራት ጾም እና ጸሎት አስፈላጊ ነው። (ማቴ ፲፯፥፳፩)

ሐዋርያት ፍልሰታን የጾሙት የሚከተሉትን መጽሐፍ ቅዱሳዊ አብነቶች በመከተል ነው፦

• የጌታችን አብነት (ማቴ ፬፥፪)፦ ጌታችን የሰው ልጆችን ለማዳን በጾም እንደጀመረ ሁሉ ሐዋርያትም የእመቤታችንን ትንሳኤ ለማየት ጹመዋል።

• የሙሴ አብነት (ዘጸአት ፴፬፥፳፰)፦ ሙሴ የእግዚአብሔርን ሕግና ቃሉ የተቀረጸባቸውን የቃል ኪዳን ጽላቶች ለመቀበል ፵ ቀንና ፵ ሌሊት በጾም ቆይቷል። ሐዋርያትም አማናዊቷን የቃል ኪዳን ጽላት (የእግዚአብሔር ቃል ሰው የሆነባት እመቤታችንን) በትንሣኤና በዕርገት ክብር ለማየት በጾም ተግተዋል።
• የኤልያስ አብነት (፩ነገሥት ፲፱፥፰)፦ ነቢዩ ኤልያስ በጾም ከበረታ በኋላ ወደ ሰማይ በሠረገላ እሳት የመነጠቅ (የማረግ) ምሥጢር ተገልጦለታል። ሐዋርያትም የእመቤታችንን ወደ ሰማይ  የማረግን ምሥጢር በዓይናቸው ለማየት ጾመዋል።
• የዳንኤል አብነት (ዳንኤል ፲፥፪–፫)፦ ነቢዩ ዳንኤል ሰማያዊውን ራእይና የነገሩን ምሥጢር ለመረዳት ሦስት ሳምንት (፳፩ ቀን) ሙሉ ቅባትነት ያለውን መብል ሳይበላ በትሕትና ጾሟል። ሐዋርያትም ምሥጢር እንዲገለጥላቸው የጾሙት ጾም የዳንኤልን አብነት የተከተለ ነው።

ለ) የእመቤታችን ትንሣኤና ዕርገት (ፍልሰታ) በትንቢትና በምሳሌ

• የመቅደስ ታቦት የመነሣቷ ምሳሌ (መዝሙር ፻፴፩፥፰)፦  “አቤቱ፥ ወደ ዕረፍትህ ተነሥ፥ አንተና የመቅደስህ ታቦት።” እግዚአብሔር አምላክ ሙሴ የሠራትንና የቃል ኪዳኑ ሰሌዳዎች የተቀመጡባትን የጥንቷን ታቦት ይዞ ወደ ሰማይ አላወጣትም፤ ነገር ግን “የመቅደስህ ታቦት” የተባለችው እውነተኛዋና አማናዊቷ ታቦት ድንግል ማርያም ናት። ጌታ ወደ ሰማይ እንደ ዓረገ ሁሉ ታቦቱ፤ ማደርያው ወደ ዕረፍት ወደ ሰማይ እንዳስነሣት ይህ ጥቅስ ትልቅ መጽሐፍ ቅዱሳዊ ምስክር ነው።
• የሙሽራይቱ መነሣት (መኃልይ ፪፥፲–፲፩)፦ “ውድ እኅቴ ሆይ፥ ተነሺ፤ ውበቴ ሆይ፥ ነዪ፤ እነሆ፥ ክረምት አለፈ፥ ዝናቡም አልፎ ሄደ።” ሰሎሞን በትንቢት መንፈስ እንዳየው፣ ጌታችን እናቱን ከምድራዊ መከራ (ከክረምትና ከዝናብ ምሳሌ) በኋላ ወደ ሰማያዊው ክብር “ተነሺ፤ ነዪ” ብሎ እንደጠራትና ሥጋዋ ከመቃብር ተለይቶ እንደ ፈለሰ (እንደ ዓረገ) ማሳያ ነው።
• ፀሐይን የተጎናጸፈችው ሴት ራእይ (ራእይ ፲፪፥፩)፦ “ታላቅ ምልክትም በሰማይ ታየ፤ ፀሐይን የተጎናጸፈች ጨረቃም ከእግሮችዋ በታች የነበረች በራስዋም ላይ የዐሥራ ሁለት ከዋክብት አክሊል የሆነላት አንዲት ሴት ነበረች።” ወንጌላዊው ቅዱስ ዮሐንስ እመቤታችንን በሰማያዊ ክብር ውስጥ ሆና አይቷታል። እርሷ በምድር ላይ አርፋ በሥጋ ወደ ሰማይ ባታርግ ኖሮ፣ ዮሐንስ በራእዩ በሰማይ ባለ ክብርና አክሊል አያያትም ነበር።

 ፫. የደቀ መዛሙርትና የእመቤታችን ቀረቤታ

በደቀ መዛሙርቱ (ሐዋርያት) እና በእመቤታችን መካከል ያለው ቀረቤታ የወላጅና የልጅ፣ የመምህርና የደቀ መዝሙር ዓይነት ነው።

የመጽሐፍ ቅዱስ አደራ (ዮሐ. ፲፱፥፳፯)፦ ጌታችን በመስቀል ላይ ሳለ የሚወደውን ደቀ መዝሙር ዮሐንስን “እነኋት እናትህ” አለው። ዮሐንስም “ከዚያች ሰዓት ጀምሮ ወደ ቤቱ ወሰዳት” ይላል። ይህም ዮሐንስ መላውን ሐዋርያት በኋላም ውልደ ጥምቀትን  ወክሎ እመቤታችንን እንደ እናት እንዲቀበል የተደረገበት ምሥጢር ነው።

• የሐዋርያት ማእከል መሆኗ (ሐዋ. ፩፥፲፬)፦ “እነዚህ ሁሉ ከሴቶችና ከኢየሱስ እናት ከማርያም ከወንድሞቹም ጋር በአንድ ልብ ሆነው ለጸሎት ይተጉ ነበር” ይላል። ከመንፈስ ቅዱስ መውረድ በፊትና በኋላ ሐዋርያትን በአንድነት አሰባስባ የምታጽናናቸው፣ የምታስተምራቸውና የምትጸልይላቸው እርሷ ነበረች።

 ፬. በሃገራችን ከጥንት የመጣው የደቀ መዛሙርትና የእመቤታችን ወዳጅነት

የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን ሊቃውንትና ተማሪዎች ይህንን የሐዋርያት አብነት (ሞዴል) ቀጥታ ወደ ራሳቸው ሕይወት አምጥተውታል።

ሀ) “በእንተ ስማ ለማርያም” (ስለ ማርያም ስም) እና የቆሎ ተማሪዎች ሕይወት

የአብነት ተማሪዎች (የቆሎ ተማሪዎች) ቤተሰብና ሀብት ትተው በየገዳማቱና በየአድባራቱ ሲማሩ፣ ምግባቸውን የሚሹት ከሕዝቡ ነው። መንደር ውስጥ ሲገቡ “በእንተ ስማ ለማርያም፤ ስለ ማርያም” ይላሉ። ሕዝቡም ለእመቤታችን ካለው ጥልቅ ፍቅር የተነሣ የተማሪዎቹን መዝገብ (የምግብ ከረጢት) በምግብ ይሞላል። ይህ ሥርዓት እመቤታችን የዕውቀት ብቻ ሳይሆን የዕለት ጉርስ እናት መሆኗን ያሳያል።

ለ) የተለየ ምሥጢር መግለጧ (ዮሐንስ ወልደ ነጎድጓድ እንደ አብነት)

አራቱ ወንጌላውያን ስለ ክርስቶስ ሲጽፉ ማቴዎስ፣ ማርቆስና ሉቃስ ከምድራዊ ልደቱና ታሪኩ ይነሣሉ። ቅዱስ ዮሐንስ ግን “በመጀመሪያ ቃል ነበረ…” (ዮሐ ፩፥፩) ብሎ ረቂቁን መለኮታዊ ምሥጢር (ነገረ መለኮትን) በቀጥታ ከሰማይ ነው የጀመረው። ሊቃውንቱ ለዚህ የሚሰጡት ምክንያት፦ ዮሐንስ እመቤታችንን በቤቱ አብሯት ስለኖረና እርሷን ስለአገለገለ፣ ካደገችበት ከቅድስተ ቅዱሳን የተማረችውንና በልቧ ጠብቃው የነበረውን ሰማያዊ ምሥጢር ሁሉ ስለነገረችው ነው ይላሉ። ለዚህም ነው “ነባቤ መለኮት” የተባለው። የኢትዮጵያ ቅዱሳንም (እንደ ቅዱስ ያሬድና አባ ጊዮርጊስ ዘጋስጫ) የድርሰትና የትርጓሜ ምሥጢር የተገለጠላቸው በእመቤታችን አማላጅነት ነው።

ሐ) በጭንቅ ጊዜ ፈጥና መድረሷ እና “ሰላም ለኪ” 

በአብነት ትምህርት ቤቶች ውስጥ “ፈተና” የሚባለው ቸነፈር (ረሃብ)፣ ትምህርት የመያዝ/የመሸምደድ መቸገር፣ የጤና እክልና የመሳሰሉት ናቸው። ተማሪዎች ትምህርት አልገባ ሲላቸው ወይም በጨነቃቸው ጊዜ ሌሊት ማኅሌት ቆመው ወይም በግላቸው ተንበርክከው “ሰላም ለኪ እንዘ ንሰግድ ንብለኪ…፤ ሰላም ላንቺ ይሁን እያልን እንሰግድልሻለን…” የሚለውን ጸሎት በዕንባ ይደግማሉ። እሷ “ መርኆ ጥበብ፤ የጥበብ መክፈቻ” ተደርጋ ስለምታመን፣ የትምህርት ቤቱን ፈተናና መከራ ሁሉ በሰላም ያልፉታል።

ስለዚህ ውድ አንባቢዎች እመቤታችን ድንግል ማርያም ዛሬ በምድር ነገ በሰማይ ለሚገጥሙን ማንኛውም ጥያቄ መልስ የምናገኝባት የሕይወት ትምህርት ቤት፣ መዝገበ ምሥጢር ሕልማችንና እንቆቅልሻችን ሁሉ የሚፈታባት መሆኗን ተረድተን በረድኤቷ ጥላ ሥር ለመጠለል ጾሟን በትጋት መጾም ይጠበቅብናል።

ከመምህር አዲሱ በዛብህ

ጰጥሪቃ እና ቴክታ የሚባሉ ደጋግ ሰዎች በኢየሩሳሌም በአንድነት ተጋብተው ይኖሩ ነበር፡፡ እነዚህም በእግዚአብሔር የሚያምኑ የተወደዱ ጻድቃን ሰዎች ነበሩ፡፡ እነዚህም ሰዎች በእግዚአብሔርም በሰውም ዘንድ የተመሰከረለላቸው ባለጸጎች ነበሩ፡፡ ነገር ግን መካን ስለነበሩ ሀብታቸውን የሚወርስ ልጅ አልነበራቸውም፡፡

አንድ ቀን ጴጥርቃ ቴክታን እንዲህ አላት፡- ‹‹እኅቴ ሆይ! ይህን ሁሉ የሰበሰብነውን ገንዘባችንን ምን እናደርገዋለን? ልጅ የለን የሚወርሰን አንቺም መካን ነሽ፣ እኔም ካንቺ በቀር ሌላ ሴት አላውቅም›› አላት፡፡ እርሷም ‹‹ወንድሜ ሆይ! አምላከ እስራኤል ለእኔ ልጅ ቢነሳኝ አንተም እንደኔው ሆነህ ትቀራለህን? ከሌላ ውለድ እንጂ›› ብላ ብታሰናብተው እርሷ ለእርሱ አስባ እንዲህ ያለ ምክር ብትሰጠው እርሱም ለእርሷ አስቦ ‹‹እንደዚህ ያለ ነገር እንኳንስ ላደርገው በልቡናዬም እንዳላስበው አምላከ እስራኤል ያውቃል›› አላት፡፡

እርሷም ‹‹አምላከ እስራኤል የሚያደርገውን የሚያውቅ የለም፣ ትናንትና ማታ በሕልሜ ነጭ ጥጃ ከማሕፀኔ ስትወጣ ያችም ነጭ ጥጃ ሌላ ነጭ ጥጃ ስትወልድ እንዲሁ እስከ ሰባት ትውልድ ሲዋለዱ ሰባተኛይቱ ጨረቃን ስትወልድ፣ ጨረቃዋም ፀሐይን ስትወልድ አየሁ›› አለችው፡፡ እርሱም በጠዋት ከሕልም ፈቺ ዘንድ ሄዶ የነገረችውን ሁሉ ነገረው፡፡

ያም ህልም ፈቺ ‹‹እግዚአብሔር በምሕረቱ አይቷችኋል በሣህሉ መግቧአችኋል፣ ሰባት አንስት ጥጆች ሰባት ሴቶች ልጆችና የልጅ ልጆች ትወልዳላችሁ፣ ከቤታችሁ ሰባተኛይቱ ጨረቃ መውለዷ ከሰው የበለጠች ከመላእክትም የከበረች ደግ ፍጥረት ትወልዳላችሁ፤ የፀሐይ ነገር ግን አልታወቀኝም›› አለው፡፡

እርሱም የነገረውን ሁሉ ሄዶ ለሚስቱ ነገራት፡፡ እርሷም ‹‹እንጃ አምላከ እስራኤል የሚያደርገውን ማን ያውቃል!›› ብላ ዝም አለች፡፡

ከዚያም ፀንሳ ሴት ልጅ ወለደች፡፡ ስሟንም ሔሜን ብለው አወጡላት፤ ሔሜንም አድጋ ለአካለ መጠን ስትደርስ ባል አጋብተዋት ሴት ልጅ ወለደች፣ በስምንተኛ ቀኗም ዴርዴ ብለው ስም አወጡላት፡፡ ዴርዲም አድጋ እንዲሁ ሴት ወለደችና ቶና አለቻት፣ ቶናም እንዲሁ ሴት ልጅ ወልዳ ሲካር አለቻት፣ ሲካርም እንዲሁ ሴት ልጅ ወልዳ ሴትና አለቻት፣ ሴትናም እንዲሁ ሴት ልጅ ወልዳ ሔርሜላ አለቻት፣ ሔርሜላም እንዲሁ ሴት ልጅ ወልዳ ንጽሕት ቅድስት ክብርት የምትሆን እመቤታችንን የወለደቻትን ቅድስት ሐናን ወለደች፡፡

ይህችም ቅድስት ሐና በሥርዓት አድጋ ለአእምሮ ስትበቃና አካለ መጠን ስትደርስ ከቤተ መንግሥት ወገን ከነቅዱስ ዳዊት ወገን ከሆነው ከቅዱስ ኢያቄም ጋር አጋቧት፡፡

እነዚህ ቅዱሳን ኢያቄምና ሐና በአንድነት ተጋብተው ሲኖሩ ልጅ አጡ፡፡ እነርሱም እጅግ ደጋግ ሰዎች ነበሩ፡፡ አንድ ልጅ እንኳ ስላልነበራቸው እጅግ ያዝኑ ነበር፡፡ ወደ ቤተ መቅደስ እየሄዱ እግዚአብሔር ልጅ ይሰጣቸው ዘንድ አጥብቀው ይለምኑት ነበር፡፡ መባ ይዘው ለሊቀ ካህኑ ሲሰጡት ሊቀ ካህኑም እንኳ ሳይቀር ‹‹እግዚአብሔር ብዙ ተባዙ ያለውን ሕግ በእናንተ ላይ እንዳይፈጸም አድርጎ ልጅ የከለከላችሁ ኃጢአተኛ ብትሆኑ ነውና መባችሁን አልቀበልም›› ብሎ በእጅጉ አሳዝኗቸዋል።

እነርሱም በሊቀ ካህኑ እያዘኑና እየተከዙ ሲመለሱ ከድካማቸው ያርፉ ዘንድ ዛፍ ሥር ተቀመጠው ሳለ ርግቦች ጫጩቶቻቸውን ሲያጫውቱ ተመልክተው ‹‹ለእነዚህ ወፎች እንኳ ልጆችን የሰጠህ አምላክ ለእኛስ መች ይሆን ልጅ የምትሰጠን?›› ብለው እጅግ አምርረው አለቀሱ፡፡
ቅዱስ ኢያቄምና ቅድስት ሐና ሲያዝኑ ሲጸልዩ ውለው ከዘካርያስ ከሊቀ ካህናቱ ሄደው ‹‹አቤቱ ጌታችን ሆይ ወንድ ልጅ ብንወልድ ተምሮ ቤተ እግዚአብሔርን አገልግሎ እንዲኖር እንሰጣለን፤ ሴት ልጅም ብንወልድ ውኃ ቀድታ መሶብ ወርቅ ሰፍታ መጋረጃ ፈትላ ካህናትን አገልግላ እንድትኖር እንሰጣለን›› ብለው ስእለት ተሳሉ፡፡

ዘካርያስም ‹‹እግዚአብሔር ጸሎታችሁን ይስማችሁ ስለታችሁን ይቀበልላችሁ፤ የልቡናችሁን ሐሳብ ይፈጽምላችሁ›› ብሎ አሳረገላቸው፡፡

ከዚህም በኋላ ቅድስት ሐናና ቅዱስ ኢያቄም ዕለቱን ራእይ አይተው አደሩ፡፡ ራእዩስ እንዴት ነው ቢሉ

ኢያቄም ‹‹ሰባቱ ሰማያት እንደ መጋረጃ ተገልጠው ከላይኛው ሰማይ ነጭ ወፍ ወርዶ በራሴ ላይ ሲቀመጥ አየሁ›› አላት፡፡ ‹‹ወፍ›› የተባለው ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ነው፤ ነጭነቱ ንጽሐ ባህሪው ነው፤ ‹‹ከላይኛው ሰማይ ነጭ ወፍ ወርዶ በራሴ ላይ ሲቀመጥ አየሁ›› ማለቱ የኢያቄምን (የሰውን) ባህርይ ባህርይ እንዳደረገው ዕወቅ ሲል ነው፡፡ ሰባቱ ሰማያት የተባሉ የጌታችን ምልአቱ ስፍሐቱ ርቀቱ ልዕልናው ነው፡፡

ቅድስት ሐናም ‹‹እኔም ደግሞ አየሁ እንጂ›› አለችው፡፡ ‹‹ምን አየሽ?›› ቢላት ‹‹ነጭ ርግብ መጥታ በራሴ ላይ ወርዳ በጆሮዬ ገብታ በማሕፀኔ ስትተኛ አየሁ›› አለችው፡፡ ‹‹ርግብ›› የተባለች እመቤታችን ድንግል ማርያም ናት፣ ነጭነቱ ንጽሕናዋ ቅድስናዋ ድንግልናዋ ነው፡፡ ‹‹ነጭ ርግብ መጥታ በራሴ ላይ ተቀምጣ ከራሴ ወርዳ በጆሮዬ ገብታ በማሕፀኔ ስትተኛ አየሁ›› ማለቷ ብሥራተ ገብርኤልን በጆሮዋ ሰምታ እመቤታችን ቅድስት ድንግል ማርያም ጌታችንን መፅነሷን የሚያስረዳ ነው፡፡ ይህንኑም ራእይ ያዩት ሐምሌ ፴ ቀን ነው፡፡

እነርሱም እንዲህ ያለ ራእይ ካየን ብለው ዕለቱን በሩካቤ ሥጋ አልተገናኙም ይልቁንም ፈቃደ እግዚአብሔር ቢሆን ብለው አዳምንና ሔዋንን ‹‹‹ብዙ ተባዙ ምድርንም ምሏት› ብሎ አምላክ ለእኛስ ይልክልን የለምን!›› ብለው ዕለቱን አልጋ ምንጣፍ ለይተው እስከ ሰባት ቀን ድረስ ለየብቻቸው ሰነበቱ፡፡ ነሐሴ በባተ በሰባተኛው ቀን ‹‹ከሰው የበለጠች ከመላእክት የከበረች ደግ ፍጥረት ትወልዳላችሁና ዛሬ በሩካቤ ሥጋ ተገናኙ ብሏችኋል ጌታ›› ብሎ መልአኩ ለሐና ነገራት፡፡ በፈቃደ እግዚአብሔር በብሥራተ መልአክ እመቤታችን እግዝእትነ ማርያም ተፀነሰች፡፡ 

እግዚአብሔር አምላክ አብርሃምንና ሣራን የተመለከተ አምላክ በኢያቄምና ሐና አማካኝነት ለዓለም ድኅነት ምክንያት የሆነችውንና ዓለም ሳይፈጠር በአምላክ ልቡና ታስባ ትኖር የነበረች፣ የተነገረላት ትንቢት ሊፈጸም የአባት የእናቷ የቅድመ አያቶቿ ራእይ ሊተረጎም ጌታ የፈቀደበት ጊዜ ሲደርስ እመቤታችን እግዝእትነ ማርያም እሑድ ዕለት ነሐሴ ሰባት ቀን በ፶ወ፬፻፹ወ፭ ዓ.ዓ ተፀነሰች፡፡

እመቤታችን ከተፀነሰች በኋላ አይሁድ ቀንተው ተነሡባቸው፡፡ ቅናቱ እንዴት ነው ቢሉ ሳሚናስ የሚባል የጦሊቅ ልጅ ከኤዶቅ ከአጎቱ ቤት ሄዶ ሞተ፡፡ እነርሱም እንቀብራለን ብለው በአልጋ ይዘው ሲሄዱ ከመንገድ አሳረፉት፡፡

ቅድስት ሐናም የአጎቷ ልጅ ነበርና ለማልቀስ ብትደርስ ዘመዶቿ ሁሉ ተሰብስበው ሲላቀሱ ቆዩአት፤ እርሷም አብራ እየዞረች ስታለቅስ ጥላዋ ቢያርፍበት መግነዝ ፍቱልኝ ሳይል ብድግ ብሎ ተነሥቶ ‹‹ስብሐት ለኪ ማርያም እሙ ለፀሐየ ጽድቅ ለአብ ሙሽራው ለወልድ ወላዲቱ ለመንፈስ ቅዱስ ጽርሐ ቤቱ ተፈሥሒ ደስ ይበልሽ” ብሎ ሰገደላት፡፡

አይሁድም ይህ ተአምር ሲደረግ ከዚያው ነበሩና ‹‹ምነው ሳሚናስ ምን አየህ? ምን ትላለህ?›› ቢሉት እርሱም ‹‹ከዚህች ከሐና ማሕፀን የምትወለደው ሕፃን ‹ሰማይን ምድርን አየርን የፈጠረ አምላክን ትወልዳለች› እያሉ መላእክት ሁሉ ሲያመሰግኗት ሰማሁ›› አላቸው፡፡ ዳግመኛም ‹‹እኔንም ያነሣችኝ የፈወሰችኝ ያዳነችኝ እርሷ ናት›› አላቸው፡፡ አይሁድም ‹‹በል ተወው ሰማንህ›› ብለው ቅናት ጀመሩ፡፡ ቅድስት ሐና በእርጅናዋ ጊዜ መፅነሷን የተመለከቱ ዘመዶቿና የሀገሯ ሰዎች ተገርመው እየመጡ ይጠይቋት ነበር፡፡ እመቤታችን ማርያም በፅንስ እያለች ብዙ ተአምራትን አድርጋለች። ከእነዚህም መካከል ዐይነ ስውር የነበረችው የአርሳባን ልጅ ወደ ሐና መጥታ ሐና መፅነሷን ለማረጋገጥ ሆዷን ዳሰሰቻት፡፡ እርሷም ሳታስበው ዐይኗን ስትነካ ዐይኗ በራላት፡፡ እመቤታችንም በተፀነሰች በ፱ የግንቦት መባቻ ዕለት ግንቦት ፩ ተወለደች፡፡

✍️ የድንግል ማርያም መወለድ በነገረ ድኅነት (በመዳን ታሪክ) ያለው ሚና በብሉይ ኪዳን፣ በሐዲስ ኪዳን እና በሊቃውንት አንደበት።

የድንግል ማርያም ሚና በነገረ ድኅነት (The Role of Virgin Mary in Salvation)
የድንግል ማርያም መወለድ የሰው ልጅ የመዳን ታሪክ (ነገረ ድኅነት) ማእከላዊ አካል ነው። እርሷ የሰውን ልጅ ከእግዚአብሔር ጋር ለማስታረቅ የተዘጋጀች ተንከተም፤ ድልድይ፣ የአምላክ ማደሪያ እና የሕይወት እናት ናት። ይህ ታላቅ ሚናዋን በብሉይ ኪዳን፣ በሐዲስ ኪዳንና በሊቃውንት አንደበት ብለን ከፋፍለን እንመልከተው።

1. በብሉይ ኪዳን

ብሉይ ኪዳን የክርስቶስን መምጣት እና የድንግል ማርያምን ሚና በጥላ /በምሳሌ/ (Typology) ያሳያል። እግዚአብሔር አዳምና ሔዋን ከገነት ከተባረሩበት ጊዜ አንሥቶ የሰውን ልጅ ለማዳን ዕቅድ ነበረው።

✍️ ትንቢት (Prophecy): የመጀመሪያው ትንቢት የተሰጠው ነው። (ዘፍ. ፫፡፲፭) እግዚአብሔር ለእባቡ (ለሰይጣን) ሲናገር፣ “በአንተና በሴቲቱ መካከል፥ በዘርህና በዘርዋ መካከል ጠላትነትን አደርጋለሁ፤ እርሱ ራስህን ይቀጠቅጣል፥ አንተም ሰኮናውን ትጠብቃለህ“ ይላል። እዚህ ላይ “ሴቲቱ” ድንግል ማርያም ስትሆን፣ “ዘርዋ” ደግሞ ዲያብሎስን ድል ያደረገው ኢየሱስ ክርስቶስ ነው።

✍️ የኢሳይያስ ትንቢት:- ኢሳይያስ ፯፥፲፬ ላይ “እነሆ፥ ድንግል ትፀንሳለች፥ ወንድ ልጅም ትወለዳለች፥ ስሙንም አማኑኤል ብለው ይጠሩታል“ በማለት ከድንግል መወለዱን በግልጽ ተነገሯል። ይህ ትንቢት ማርያም የአምላክ እናት እንደምትሆን ያረጋግጣል።
✍️ ምሳሌዎች (Typologies): ብሉይ ኪዳን ማርያምን የሚመስሉ ብዙ ሴቶችን እና ነገሮችን ይዟል፡
✍️ የሙሴ ቍጥቋጦ: ሙሴ በነበልባል የተዋሐደች ነገር ግን ያልተቃጠለች ቍጥቋጦ አየ (ዘጸአት ፫)። ይህች ቍጥቋጦ አምላክ በድንግልና የፀነሰችውን ማርያምን ትመስላለች፤ እሳተ መለኮትን ተሸከመች፤ ግን አልተቃጠለም፤ ድንግልናዋም አልተለወጠም።
✍️ የኖኅ መርከብ: የሰው ልጅን ከጥፋት ውኃ እንዳዳነች፣ ማርያምም የዓለምን መድኀኒት በመያዝ የሰው ዘርን ከዘላለማዊ ጥፋት አድናለች።

✍️ የኪዳኑ ታቦት: ታቦቱ የእግዚአብሔርን ቃል ኪዳን ጽላት እንደያዘ፣ ማርያምም የብሉይ ኪዳን ፍጻሜ የሆነውን ክርስቶስን በማሕፀኗ ተሸከመች።

2. በሐዲስ ኪዳን

በሐዲስ ኪዳን የብሉይ ኪዳን ጥላዎች እና ትንቢቶች እውን ሆነዋል። የድንግል ማርያም መወለድ እና ሕይወት ከመዳን ሥራው ጋር በቀጥታ የተሳሰረና የተገናኘ ነው።
✍️ ብሥራት (The Annunciation – ሉቃስ ፩): መልአኩ ቅዱስ ገብርኤል ወደ ቅድስት ድንግል ማርያም ተልኮ መጥቶ “ደስታ ይገባሻል፥ ጸጋ የሞላብሽ ሆይ፥ እግዚአብሔር ከአንቺ ጋር ነው“ አላት። ማርያምም በእግዚአብሔር ፈቃድ ላይ ያላትን ሙሉ ሱታፌ “እነሆኝ የጌታ ባሪያ እንደ ቃልህ ይሁንልኝ“ በማለት አረጋገጠች (ሉቃስ ፩፥፴፰) ይህ ቃል የሰው ልጅ መዳን የተረጋገጠበት ታላቅ ቃል ነው።

✍️ የኤልሳቤጥ ምስክርነት: ኤልሳቤጥ በመንፈስ ቅዱስ ተሞልታ “የጌታዬ እናት ወደ እኔ ትመጣ ዘንድ እንዴት ይሆንልኛል?” በማለት ማርያም የአምላክ እናት መሆኗን አውጃለች (ሉቃስ ፩፥፵፫)

✍️ የማርያም ምስጋና: ማርያም እግዚአብሔር ላደረገላት ታላቅ ነገር ስትዘምር “እነሆ ከዛሬ ጀምሮ ትውልድ ሁሉ ብፅዕት ይሉኛል“ አለች (ሉቃስ ፩፵፰) ይህም ማለት ትውልደ ሴም ፣ ትውልደ ካም ፣ ትውልደ ያፌት ብፅዕት ፣ክብርት፣ ውድስት፣ ቅድስት ፣ የአምላክ እናት ፣ የሰማይና የምድር ንግሥት ብለው ያመሰግኑኛል በማለት የተናገረችው የትንቢት ቃል ነው ።

✍️ ከክርስቶስ ጋር ያላት ኅብረት: ማርያም ክርስቶስን ወለደችው፣ አሳደገችው፣ እናም በመስቀል ላይ እስከመስቀል ድረስ ከእርሱ ጋር አልተለየችም። ዮሐንስ ፲፱፥፳፭-፳፯

3. በሊቃውንት አንደበት

የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ሊቃውንት እና የዓለም አቀፍ ቤተ ክርስቲያን አባቶች ስለ ድንግል ማርያም ታላቅነትና ሚና በስፋት አስተምረዋል።

✍️ ቅዱስ ኤፍሬም ሶርያዊ: “ሁለተኛዋ ሔዋን” በማለት ይጠራታል። የመጀመሪያዋ ሔዋን ለሞት ምክንያት ስትሆን፣ ድንግል ማርያም ግን ለሕይወት (ለክርስቶስ) መግቢያ በር ሆናለች። “ማርያም የሰማይ ደጅ ናት፤ በእርሷ አምላክ ወደ ምድር ወርዷል“ ይላል።
✍️ ቅዱስ ዮሐንስ አፈወርቅ: “ሰማይንና ምድርን የፈጠረ አምላክን በማሕፀኗ ተሸክማለች“ በማለት ክብሯን ይገልጻል። እርሷ የእግዚአብሔር ዙፋን ናት።

✍️ የኢትዮጵያ ሊቃውንት (በቅዳሴ እና ድጓ): በኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ሊቃውንት ድንግል ማርያም “እመ አምላክ” (የአምላክ እናት)፣ “ወለተ ነቢያት” (የነቢያት ልጅ)፣ “ማኅደረ መለኮት” (የመለኮት ማደሪያ) ስብከተ ሐዋርያት (የሐዋርያት ስብከት) ፣ እኅተ መላእክት የመላእክት እኅት) ፣ እሞሙ ለሰማዕታት (የሰማዕታት እናታቸው) ፣ ተብላ ትጠራለች።
✍️ ማጠቃለያ

የድንግል ማርያም መወለድ በነገረ ድኅነት ላይ ያላት ሱታፌ እጅግ ከአእምሮ በላይ የሆነ ዕፁብ ድንቅ ነገር ነው። እርሷ በብሉይ ኪዳን በአፈ ነቢያት ትንቢት የተተነበየላት፣ በሐዲስ ኪዳን በአፈ ሐዋሪያት የተገለጠች፣ እና በሊቃውንት የተመሰገነች የክርስቶስ እናት የዓለም ሁሉ እናት ናት። እርሷን ማክበር ማለት እርሷን የፈጠረውን እና በእርሷ ያደረውን አምላክ ማክበር ነው።

ክብርት እናቱን እናት አድርጎ ለሰጠን ለመድኃኔዓለም ክርስቶስ ክብርና ምስጋና ይግባው! በቃልኪዳኗ በምልጃዋ ይማረን፡፡ ፍቅሯን በልባችን፣ ጣዕሟን በአንደበታችን ያሳድርብን! አሜን።
ስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር አሜን!

“በበረከት የሚዘራ በበረከት ደግሞ ያጭዳል” (፪^ተኛ ቆሮ. ፱፥፮)

ቅዱስ ጳውሎስ ለቆሮንቶስ ምእመናን በላከላቸው በሁለተኛ ክታቡ መልእክቱን ሲልክላቸው የእነርሱን ሥነ ልቡና የሕይወት ዘይቤያቸውንና ማኅበራዊ ትስስራቸውን ስለሚያውቅ የነዳያኑ ህልውና ዋስትና እንዲያገኝ ማኅበርና ጽዋ ለነዳያን ምገባ ይውል ዘንድ ሲመክራቸውና መስጠት መዝራት እንደሆነ በማስረዳት ብዙ የዘራ ብዙ ያገኛል” የሚለውን መርሕ ይዞ በብዙ እንደሚሰበስቡ ለማስረዳት ይህንን መልእክት ላከላቸው።

1. ዘር የተባለው መልካም ሥራ (ምጽዋት) ነው። (፪^ኛ ቆሮ. ፱፥፮-፲)

• ዘር ሲዘራ ዝናቡ ያሰቅቃል፤ ምጽዋት ሲሰጥ ስስት ያሰቅቃል።

ዘር የተባለ ምጽዋት በትጋት ከዘሩት በበጋ መንግሥተ ሰማይ እንደሚደሰቱ “እለ ይዘርዑ በአንብዕ ወበሐሤት የአርሩ፤ ሶበሰ የሐውሩ ወፈሩ እንዘ ይበክዩ ወጾሩ ዘርዖሙ፤ ወሶበ የአትዉ መጽኡ እንዘ ይትፌሥሑ ወጾሩ ከላስስቲሆሙ፤ በልቅሶ የሚዘሩ በደስታ ይለቅማሉ፤ በሄዱ ጊዜ ዘራቸውን ተሸክመው እያለቀሱ ተሰማሩ፤ በተመለሱ ጊዜ ግን ነዶአቸውን ተሸክመው ደስ እያላቸው ይመጣሉ።” (መዝ. ፻፳፮፥፭) እንዲል ገበሬ የሌሊቱ ቍር፣ ዝናሙ፣ ጭቃው እነዚህ ሁሉ ምቾቱን እየነሡት ተቋቁሞ እህሉን ለቀጠና ብሎ ሳይሰስት በእምነት ወጥቶ እየተራበ እየተጠማ በእርሻው ላይ ይዘራል።

• ዘር ሲዘራ ቅንጣቷ ዘር ሠላሳ፣ ስሳና መቶ እንደሚሆን የሚታወቀው በእምነት ነው፤ ምጽዋት ሲሰጥ በሰማያዊ መዝገብ ማስቀመጥ እንደሆነ የሚታወቀው በእምነት ነው። (ማቴ. ፮፥፱)

“እንጀራህን በውኃ ፊት ላይ ጣለው፤ ከብዙ ቀን በኋላ ታገኘዋለህና።” (መክ. ፲፩፥፩) መተርጕማኑ በአንድምታ እንደሚከተለው ያስቀምጡታል።

በውኃ ውስጥ የጣሉት እንዳይታይ ሰውረኃ ሳታሳይ ስጥ። አንድም በውሀ ውስጥ የጣሉት እንዳይገኝ ከዚያ ከሰውየው ዋጋዬን አገኛለሁ ሳትል ስጥ። አንድም ከውኃ ዳር የዘራ ሰው እንዳያጣ ከእግዚአብሔር ዋጋዬን አጣለሁ ሳትል ስጥ አንድም … ውስተ ገጸ ሰማይ ይላል ምግብህን በከርሠ ርኁባን፤ በተራበ ሰው ሆድ፣ መጠጥህን በጕርዔ ጽሙዓን፤ በተጠማ ሰው ጕሮሮ፣ ልብስህን በዘባነ ሩቃን፤ ልብስህን በተራቆተ ሰው ጀርባ አኑር።

የዘሪውም ነገር ከዚህኛው በምሥጢር የሚገናኝበት ጊዜ አለ፤ ዘሪው ንፁሕ ዘሩ በእርሻው ሲዘራ በዝናም በራሰ መሬት እንደሚበሰብስ ያውቃል፤ በስብሶ እንደማይቀር እና ተነሥቶ ብዙ እንደሚያፈራ አምኖ በተስፋ ይዘራዋል።

ስለዚህ ገበሬ ሞቶ መነሣትን የሚያምን ሃይማነተኛ ነው። በስብሶ መብቀል ትንሣኤ ሙታንን የሚያስረዳን ዓይነተኛ ማስረጃ ነውና “እውነት እውነት እላችኋለሁ፣ የስንዴ ቅንጣት በምድር ወድቃ ካልሞተች ብቻዋን ትቀራለች፤ ብትሞት ግን ብዙ ፍሬ ታፈራለች። (ዮሐ. ፲፪፥፳፬)

ዳግመኛ ሐዋርያው ቅዱስ ጳውሎስ ለቆሮንቶስ ክርስቲያኖች ዳግመኛ ስለመነሣት በሚያስተምርበት በመጀመርያ መልእክቱ በዘር መስሎ “አንተ ሞኝ አንተ የምትዘራው ካልሞተ ሕያው አይሆንም፤ የምትዘራውም ስንዴ ቢሆን ከሌላም ዓይነት የአንዱ ቢሆን ቅንጣት ብቻ ነው እንጂ የምትዘራው የሚሆነውን አካል አይደለም” ብሎ ያስረዳቸዋል። (፩ቆሮ. ፲፭፥፴፮-፴፯)

ምጽዋትም ቢሆን ለጊዜው ስንሰጥ በውኃ እንደሟሟ እንጀራ “በከርሠ ርኁባን፤ በተራቡት ሰዎች ሆድ” እንጥለዋለን፤ እንደሚበሰብስ ዘር እንደሚበቅል አውቀን በእምነት እንዘራዋለን። ይህንንም መጽሐፍ” እስመ በብዙኅ መዋዕል ትረክቦ፤ በብዙ ዘመን ታገኘዋለህና” እያለ ከቶ እንደማይጠፋ ያሳስበናል። (መክ. ፲፩፥፩)

በውኃ የተጣለ እንጀራ እንደማይገኝ ያደረግነው በጎ ሥራ ከሰው ዘንድ ባይገኝ ከአምላክ ዘንድ በዝቶ ይገኛል። “ለዘሰአለከ ሀቦ፤ ለሚለምንህ ሁሉ ስጥ”፤ “ግበር ሠናየ ለኵሉ ወፈድፋደሰ ለሰብአ ሃይማኖት፤ ለሁሉም ሰው በጎ ሥራን አድርግ ይልቁንም ለሀይማኖት ሰው አድርግ” እንዲል ትርጓሜ፤ እርዳታችንን ለሚፈልጉ ሁሉ እንድንሰጥ መጽሐፉ “ሀብ መክፈልተከ ለ፯ቱ ወለ፰ቱ፤ ገንዘብህን ለሰባትም ለስምንትም ሰው ስጥ” ይላል (መክ. ፲፩፥፪) ፤ መተርጕማኑ ሲያብራሩት፡-

ለጥቂትም ለብዙም ስጥ፤ አንድም ለ፯ቱ ለሰባ ዘመን ይሆነኛል ያልኸውን ወለ፰ቱ ለሰማንያ ዘመን ይሆነኛል ያልኸውን ስጥ፤ አንድም ለ፯ቱ በሃይማኖት ለሚመስሉህ ለፍጹማን ምእመናን ወለ፰ቱ በሃይማኖት ለማይመስሉህ ስጥ፤ በሃይማኖት የማይመስሉ መጥተው ቢለምኑ መስጠት በሃይማኖት ለሚመስሉ ባሉበት ወስዶ መስጠት ይገባል።

አስቀድመን በሃይማኖት የሚዛመዱንን መርዳት እንደሚገባን ከዚያ በኋላ ለሰው ወገን በሰብእናው ልንረዳው እንደሚገባ ያስገነዝቡናል። “በተነ ለችግረኞችም ሰጠ” (መዝ. ፻፲፪፥፱) እንዲል አምላክ ያደለንን ጸጋ እኛም ለሌሎች ችሮታችንን ለሚፈልጉ ሁሉ መድረስ ይኖርብናል።

ተማሪ ምን ሊሰጥ ይችላል?

“ያለውን የሰጠ ንፉግ አይባልም” እንዲሉ አበው ተማሪዎች እንደመሆናችን መጠን መስጠት የምንችለው ጊዜያችን፣ ሐሳባችን፣ ጉልበታችን፣ ምክራችን፣ በጎ ልቡናችን ሊሆን ይችላል፤ እንጂ የግዴታ ገንዘብ ወይም ቁሳቁስ ላይሆን ይችላል። “ብርና ወርቅ የለኝም፤ ይህን ያለኝን ግን እሰጥሃለሁ፤ በናዝሬቱ በኢየሱስ ክርስቶስ ስም ተነሣና ተመላለስ አለው።” (ሐዋ. ፫፥፮) ብሎ ቅዱስ ጴጥሮስ ነዳዩ ከሚፈልገውና ሌሎች ከሚሰጡት የተሻለ ጸጋ አደለው። እኛም ከብርና ከቁስ የተሻለ አበርክቶ ልናበረክት ስለምንችል ለዚህ ራሳችንን ማዘጋጀት ብቻ ነው የሚጠበቅብን ማለት ነው። ይኸውም፡-

• ለቤተ ክርስቲያን የምናወጣው ዐሥራት ባይኖረን ገቢ የሚያስገኙ ቋሚም ሆነ ጊዜያዊ ሰብሎችን እያለማን ገቢ ማስገኘት ይቻላል።
• ሰንበት ትምህርት ቤት ውስጥ ተማሪዎችን የነገረ ሃይማኖት ትምህርት በማስተማር ትውልድን በኦርቶዶክሳዊ አስተምህሮ ቀርጾ በሥነ ምግባር አንጾ በሃይማኖት ማጽናት ይቻላል።
• በአስኳላ ትምህርታቸው እያገዝናቸው በትምህርታቸው ውጤታማ ሆነው የሀገር ተረካቢ ትውልድን መፍጠር ይቻላል።
• የተለያዩ ግንዛቤ፣ ዕውቀትና ክሂሎትን የሚያዳብሩ ሥልጠናዎችን ማሠልጠን ያስፈልጋል።
•  እኩይ ተግባራት እንዲወገድ በማኅበረሰብ ዘንድ ግንዛቤ መፍጠር፣ ወጣቶችን በኦርቶዶክሳዊ ቤተሰብ አደራጅቶ ራሳቸውን ከሱስ ነጻ ሆነው ሃይማኖታቸውን ከመናፍቃን ጥቃት እንዲከላከሉ የእግዚአብሔርን ዕቃ ጦር ማስታጠቅ (ኤፌ. ፮፥፲፩) ሕፃናት ያለጥመት በሃይማኖት ቀጥ ብለው እንዲያድጉ ወተት የሆነውን ቃለ እግዚአብሔር እየጋቱ ማሳደግ (፩ኛቆሮ. ፫፥፪) እንዲሁም ከመጤ ባሕል መታደግ የሚያስችሉን መንገዶች መዘርጋት ይቻላል።   

2. ዘር የተባለው የእግዚአብሔር ቃል ነው። (ማቴ. ፲፫፥፲፱-፳፫)

“ዘእንበለ ምሳሌሰ ኢተናገሮሙ፤ ያለምሳሌ አልተናገራቸውም” እንዲል (ማቴ. ፲፫፥፴፬) ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ዘለዓለማዊ የሆነው ወንጌለ መንግሥቱን ለሁሉም ሰው በሚገባውና በተሰማራበት የሥራ ዘርፍ ሲያስተምር ለገበሬዎች በዘር መስሎ አስተምሯቸዋል።

በዚህም መሠረት “ዘር” የተባለው ቃለ ወንጌል ሲሆን “ዘሪ” የተባለው ደግሞ ጌታችን ነው። ጌታችን “ሑሩ ወመሀሩ ኵሎ አሕዛበ፤ ሂዱና አሕዛብን ሁሉ አስተምሩ” ብሎ እንደአዘዛቸው (ማቴ. ፳፰) ያስተማሩ ሐዋርያትና ከእነርሱ እግር ሥር ተተክተው ዘለዓለማዊው የክርስቶስን ሕያው ቃል ለፍጥረተ ዓለም የሚያስተምሩ ሁሉ “ዘሪ” የሚለውን ስም ያገኛሉ።

“ዘር”

• ምቹ የሆነ ታርሶ የለሰለሰ ለም የሆነ እርሻ ይፈልጋል፤ ይህ ከሆነ ሥር ይሰዳል፤ ይበቅላል።
• ወፎች እንዳይለቅሙት መጠበቅ ያስፈልጋል።
• የተዘራበት ማሳ ከአረም የጸዳ መሆን አለበት፤ አረም ከሌለ ሳይቀጭጭ ደኅና ሆኖ ያድጋል፤ ስለዚህ በየጊዜው ሊታረም ይገባዋል።
• ዋግ እና መሰል ተባዮች እንዳያበላሱጽ ጸረ ተባይ መድኀኒት መርጨት ይጠይቃል።
• የተዘራበት ማሳ በሰውም ሆነ በእንስሳ መረገጥ የለበትም በአጥር ቅጥር ሊከለል ይገባዋል።

በዚህ መልኩ መንከባከብ ከተቻለ ጥሩ ምርት መሰብሰብ ይቻላል።

እነዚህ የዘረዘርናቸው ተግባራት ሁሉ የሚሠራው ዘሪው ብቻ ላይሆን ይችላል፤ ሌሎች እነዚህን ተግባራት የሚፈጽም ግብረ ኀይል ይኖራል፤ እኛም በወንጌል ዘር ሱታፌያችን የየቅል ነው፤ ድርሻችን መዝራት ብቻ ላይሆን ይችላል፤ የሚዘራው ዘር ለፍሬ እንዲበቃ ዘርፈ ብዙ ተግባራትን መሥራት ይጠበቅብናል።

ሁሉም ሰው ተመሳሳይ የሥራ ድርሻ ሊኖረው አይችልም፤ “የጸጋ ስጦታ ልዩ ልዩ ነው፤ መንፈስ ግን አንድ ነው” እንዲል ሐዋርያው ቅዱስ ጳውሎስ (፩ኛቆሮ. ፲፪፥፬) ሁላችንም የተለያየ ስጦታ አለን።

ስለሆነም የተለያየ ስጦታችን ተጠቅመን አንድ ወንጌልን እንሰብካለን። “አሕዛብ አብረው እንዲወርሱ፣ በአንድ አካልም አብረው እንዲሆኑ፣ በወንጌልም መስበክ በክርስቶስ ኢየሱስ በሆነ የተስፋ ቃል አብረው እንዲካፈሉ …” (ኤፌ. ፫፥፭) እንዲል ሐዋርያው አማኝ ሁሉ በተረዳው ልክ ያንን የተረዳውን እውነት ለሌሎች የማጋራት ግዴታ አለበት። “ይሁን እንጂ፥ መጥቼ ባያችሁ ወይም ብርቅ በአንድ ልብ ስለ ወንጌል ሃይማኖት አብራችሁ እየተጋደላችሁ በአንድ መንፈስ እንድትቆሙ ስለ ኑሮአችሁ እሰማ ዘንድ ለክርስቶስ ወንጌል እንደሚገባ ኑሩ።” (ፊል. ፩፥፳፯) ይላል።

በመሆኑም ማንኛውም ሰው በወንጌል አገልግሎት “መክሊቴ ምንድነው?” የሚለውን መለየት ይኖርበታል። ሁሉም ሰው በስብከተ ወንጌል አገልግሎት የድርሻውን እንዲወጣ ኃላፊነት አለበት፣ ነገር ግን ይህንን አገልግሎት ለመተግበር የግድ ዐውደ ምሕረት ላይ ቆሞ መስበክ፣ መተርጎም፣ ለሰንበት ተማሪዎች ኮርስ መስጠት ላይጠበቅበት ይችላል። የግድ ሥልጣን ላይ መቀመጥ አይጠበቅበትም፤ ነገር ግን “ወንድሞች ሆይ ስለ እኔ ወደ እግዚአብሔር እየጸለያችሁ ከእኔ ጋር ትጋደሉ ዘንድ በጌታችን በኢየሱስ ክርስቶስና በመንፈስ ፍቅር እለምናችኋለሁ፤” (ሮሜ ፲፭፥፴) ብሎ እንዳዘዘ ሐዋርያው መምህራንን መራዳት ታላቅ አገልግሎት ነው።

የሚማሩ ተማሪዎችን መቀስቀስ ማትጋትና የመማር ማስተማር ሁኔታዎችን ማመቻቸት፣ ጉባኤ እንዲዘጋጅ ማስተባበር፣ በተሰማራንበት ሁሉ ተተኪ እንዲኖር ሥልጠናዎች እንዲዘጋጁ ከሚመለከታቸው አጋር አካላት ጋር መቀናጀት ያስፈልጋል፤ እነ ፌቬን የቅዱስ ጳውሎስን ትምህርት ተደራሽ እንደሚያደርጉ የመምህራኑ ትምህርት ለምእመናን በተለያየ መንገድ ተደራሽ ማድረግ፣ የኢአማንያን ጥያቄ በመለየት አደራጅቶ በመምህራን ዘንድ ምላሽ በማሰጠት ትውልዱን ከስሑት አስተሳሰብ መጠበቅ ከቻልን የተዘራውን የክርስቶስ የመንግሥቱ ወንጌል ፍሬ እንዲያፈራ የድርሻችን መወጣት ችለናል።

ይህንን ለማድረግ የግቢ ጉባኤ ልጆች በክረምት ወደ ቤተሰብ ለዕረፍት ስትሄዱ በማኅበረ ቅዱሳን የአገልግሎት መስመር ላይ ሆናችሁ ዘር የክርስቶስ ወንጌል ሲዘራ የበኵላችሁን ተወጥታችሁ መከር ሲደርስ ከዘሪው ጋር ሐሴት ልታደርጉ ይገባል። “በእነርሱም መካከል የሕይወትን ቃል እያቀረባችሁ በዓለም እንደ ብርሃን ትታያላችሁ፤ ስለዚህም በከንቱ እንዳልሮጥሁ በከንቱም እንዳልደከምሁ በክርስቶስ ቀን የምመካበት ይሆንልኛል። … እናንተም ደግሞ እንዲሁ ደስ ይበላችሁ ከእኔም ጋር አብራችሁ ደስ ይበላችሁ።” (ፊሊ. ፪፥፲፮-፲፰) እንዲል ዛሬ ከእርሱ ጋር ከደከምን ነገ በመንግሥተ ሰማያት ከእርሱ ጋር ደስ ይለናል። ሁላችንም የምንሰበስበው በበተነው ልክ የምናጭደው በዘራነው መጠን መሆኑን ተረድተን ሳንታክት የወንጌልን አገልግሎት ለማስፋት መሮጥ አለብን።

ስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር አሜን።

አበበ ፍቅሬ