Archive for category: Uncategorized

“በበረከት የሚዘራ በበረከት ደግሞ ያጭዳል” (፪^ተኛ ቆሮ. ፱፥፮)

ቅዱስ ጳውሎስ ለቆሮንቶስ ምእመናን በላከላቸው በሁለተኛ ክታቡ መልእክቱን ሲልክላቸው የእነርሱን ሥነ ልቡና የሕይወት ዘይቤያቸውንና ማኅበራዊ ትስስራቸውን ስለሚያውቅ የነዳያኑ ህልውና ዋስትና እንዲያገኝ ማኅበርና ጽዋ ለነዳያን ምገባ ይውል ዘንድ ሲመክራቸውና መስጠት መዝራት እንደሆነ በማስረዳት ብዙ የዘራ ብዙ ያገኛል” የሚለውን መርሕ ይዞ በብዙ እንደሚሰበስቡ ለማስረዳት ይህንን መልእክት ላከላቸው።

1. ዘር የተባለው መልካም ሥራ (ምጽዋት) ነው። (፪^ኛ ቆሮ. ፱፥፮-፲)

• ዘር ሲዘራ ዝናቡ ያሰቅቃል፤ ምጽዋት ሲሰጥ ስስት ያሰቅቃል።

ዘር የተባለ ምጽዋት በትጋት ከዘሩት በበጋ መንግሥተ ሰማይ እንደሚደሰቱ “እለ ይዘርዑ በአንብዕ ወበሐሤት የአርሩ፤ ሶበሰ የሐውሩ ወፈሩ እንዘ ይበክዩ ወጾሩ ዘርዖሙ፤ ወሶበ የአትዉ መጽኡ እንዘ ይትፌሥሑ ወጾሩ ከላስስቲሆሙ፤ በልቅሶ የሚዘሩ በደስታ ይለቅማሉ፤ በሄዱ ጊዜ ዘራቸውን ተሸክመው እያለቀሱ ተሰማሩ፤ በተመለሱ ጊዜ ግን ነዶአቸውን ተሸክመው ደስ እያላቸው ይመጣሉ።” (መዝ. ፻፳፮፥፭) እንዲል ገበሬ የሌሊቱ ቍር፣ ዝናሙ፣ ጭቃው እነዚህ ሁሉ ምቾቱን እየነሡት ተቋቁሞ እህሉን ለቀጠና ብሎ ሳይሰስት በእምነት ወጥቶ እየተራበ እየተጠማ በእርሻው ላይ ይዘራል።

• ዘር ሲዘራ ቅንጣቷ ዘር ሠላሳ፣ ስሳና መቶ እንደሚሆን የሚታወቀው በእምነት ነው፤ ምጽዋት ሲሰጥ በሰማያዊ መዝገብ ማስቀመጥ እንደሆነ የሚታወቀው በእምነት ነው። (ማቴ. ፮፥፱)

“እንጀራህን በውኃ ፊት ላይ ጣለው፤ ከብዙ ቀን በኋላ ታገኘዋለህና።” (መክ. ፲፩፥፩) መተርጕማኑ በአንድምታ እንደሚከተለው ያስቀምጡታል።

በውኃ ውስጥ የጣሉት እንዳይታይ ሰውረኃ ሳታሳይ ስጥ። አንድም በውሀ ውስጥ የጣሉት እንዳይገኝ ከዚያ ከሰውየው ዋጋዬን አገኛለሁ ሳትል ስጥ። አንድም ከውኃ ዳር የዘራ ሰው እንዳያጣ ከእግዚአብሔር ዋጋዬን አጣለሁ ሳትል ስጥ አንድም … ውስተ ገጸ ሰማይ ይላል ምግብህን በከርሠ ርኁባን፤ በተራበ ሰው ሆድ፣ መጠጥህን በጕርዔ ጽሙዓን፤ በተጠማ ሰው ጕሮሮ፣ ልብስህን በዘባነ ሩቃን፤ ልብስህን በተራቆተ ሰው ጀርባ አኑር።

የዘሪውም ነገር ከዚህኛው በምሥጢር የሚገናኝበት ጊዜ አለ፤ ዘሪው ንፁሕ ዘሩ በእርሻው ሲዘራ በዝናም በራሰ መሬት እንደሚበሰብስ ያውቃል፤ በስብሶ እንደማይቀር እና ተነሥቶ ብዙ እንደሚያፈራ አምኖ በተስፋ ይዘራዋል።

ስለዚህ ገበሬ ሞቶ መነሣትን የሚያምን ሃይማነተኛ ነው። በስብሶ መብቀል ትንሣኤ ሙታንን የሚያስረዳን ዓይነተኛ ማስረጃ ነውና “እውነት እውነት እላችኋለሁ፣ የስንዴ ቅንጣት በምድር ወድቃ ካልሞተች ብቻዋን ትቀራለች፤ ብትሞት ግን ብዙ ፍሬ ታፈራለች። (ዮሐ. ፲፪፥፳፬)

ዳግመኛ ሐዋርያው ቅዱስ ጳውሎስ ለቆሮንቶስ ክርስቲያኖች ዳግመኛ ስለመነሣት በሚያስተምርበት በመጀመርያ መልእክቱ በዘር መስሎ “አንተ ሞኝ አንተ የምትዘራው ካልሞተ ሕያው አይሆንም፤ የምትዘራውም ስንዴ ቢሆን ከሌላም ዓይነት የአንዱ ቢሆን ቅንጣት ብቻ ነው እንጂ የምትዘራው የሚሆነውን አካል አይደለም” ብሎ ያስረዳቸዋል። (፩ቆሮ. ፲፭፥፴፮-፴፯)

ምጽዋትም ቢሆን ለጊዜው ስንሰጥ በውኃ እንደሟሟ እንጀራ “በከርሠ ርኁባን፤ በተራቡት ሰዎች ሆድ” እንጥለዋለን፤ እንደሚበሰብስ ዘር እንደሚበቅል አውቀን በእምነት እንዘራዋለን። ይህንንም መጽሐፍ” እስመ በብዙኅ መዋዕል ትረክቦ፤ በብዙ ዘመን ታገኘዋለህና” እያለ ከቶ እንደማይጠፋ ያሳስበናል። (መክ. ፲፩፥፩)

በውኃ የተጣለ እንጀራ እንደማይገኝ ያደረግነው በጎ ሥራ ከሰው ዘንድ ባይገኝ ከአምላክ ዘንድ በዝቶ ይገኛል። “ለዘሰአለከ ሀቦ፤ ለሚለምንህ ሁሉ ስጥ”፤ “ግበር ሠናየ ለኵሉ ወፈድፋደሰ ለሰብአ ሃይማኖት፤ ለሁሉም ሰው በጎ ሥራን አድርግ ይልቁንም ለሀይማኖት ሰው አድርግ” እንዲል ትርጓሜ፤ እርዳታችንን ለሚፈልጉ ሁሉ እንድንሰጥ መጽሐፉ “ሀብ መክፈልተከ ለ፯ቱ ወለ፰ቱ፤ ገንዘብህን ለሰባትም ለስምንትም ሰው ስጥ” ይላል (መክ. ፲፩፥፪) ፤ መተርጕማኑ ሲያብራሩት፡-

ለጥቂትም ለብዙም ስጥ፤ አንድም ለ፯ቱ ለሰባ ዘመን ይሆነኛል ያልኸውን ወለ፰ቱ ለሰማንያ ዘመን ይሆነኛል ያልኸውን ስጥ፤ አንድም ለ፯ቱ በሃይማኖት ለሚመስሉህ ለፍጹማን ምእመናን ወለ፰ቱ በሃይማኖት ለማይመስሉህ ስጥ፤ በሃይማኖት የማይመስሉ መጥተው ቢለምኑ መስጠት በሃይማኖት ለሚመስሉ ባሉበት ወስዶ መስጠት ይገባል።

አስቀድመን በሃይማኖት የሚዛመዱንን መርዳት እንደሚገባን ከዚያ በኋላ ለሰው ወገን በሰብእናው ልንረዳው እንደሚገባ ያስገነዝቡናል። “በተነ ለችግረኞችም ሰጠ” (መዝ. ፻፲፪፥፱) እንዲል አምላክ ያደለንን ጸጋ እኛም ለሌሎች ችሮታችንን ለሚፈልጉ ሁሉ መድረስ ይኖርብናል።

ተማሪ ምን ሊሰጥ ይችላል?

“ያለውን የሰጠ ንፉግ አይባልም” እንዲሉ አበው ተማሪዎች እንደመሆናችን መጠን መስጠት የምንችለው ጊዜያችን፣ ሐሳባችን፣ ጉልበታችን፣ ምክራችን፣ በጎ ልቡናችን ሊሆን ይችላል፤ እንጂ የግዴታ ገንዘብ ወይም ቁሳቁስ ላይሆን ይችላል። “ብርና ወርቅ የለኝም፤ ይህን ያለኝን ግን እሰጥሃለሁ፤ በናዝሬቱ በኢየሱስ ክርስቶስ ስም ተነሣና ተመላለስ አለው።” (ሐዋ. ፫፥፮) ብሎ ቅዱስ ጴጥሮስ ነዳዩ ከሚፈልገውና ሌሎች ከሚሰጡት የተሻለ ጸጋ አደለው። እኛም ከብርና ከቁስ የተሻለ አበርክቶ ልናበረክት ስለምንችል ለዚህ ራሳችንን ማዘጋጀት ብቻ ነው የሚጠበቅብን ማለት ነው። ይኸውም፡-

• ለቤተ ክርስቲያን የምናወጣው ዐሥራት ባይኖረን ገቢ የሚያስገኙ ቋሚም ሆነ ጊዜያዊ ሰብሎችን እያለማን ገቢ ማስገኘት ይቻላል።
• ሰንበት ትምህርት ቤት ውስጥ ተማሪዎችን የነገረ ሃይማኖት ትምህርት በማስተማር ትውልድን በኦርቶዶክሳዊ አስተምህሮ ቀርጾ በሥነ ምግባር አንጾ በሃይማኖት ማጽናት ይቻላል።
• በአስኳላ ትምህርታቸው እያገዝናቸው በትምህርታቸው ውጤታማ ሆነው የሀገር ተረካቢ ትውልድን መፍጠር ይቻላል።
• የተለያዩ ግንዛቤ፣ ዕውቀትና ክሂሎትን የሚያዳብሩ ሥልጠናዎችን ማሠልጠን ያስፈልጋል።
•  እኩይ ተግባራት እንዲወገድ በማኅበረሰብ ዘንድ ግንዛቤ መፍጠር፣ ወጣቶችን በኦርቶዶክሳዊ ቤተሰብ አደራጅቶ ራሳቸውን ከሱስ ነጻ ሆነው ሃይማኖታቸውን ከመናፍቃን ጥቃት እንዲከላከሉ የእግዚአብሔርን ዕቃ ጦር ማስታጠቅ (ኤፌ. ፮፥፲፩) ሕፃናት ያለጥመት በሃይማኖት ቀጥ ብለው እንዲያድጉ ወተት የሆነውን ቃለ እግዚአብሔር እየጋቱ ማሳደግ (፩ኛቆሮ. ፫፥፪) እንዲሁም ከመጤ ባሕል መታደግ የሚያስችሉን መንገዶች መዘርጋት ይቻላል።   

2. ዘር የተባለው የእግዚአብሔር ቃል ነው። (ማቴ. ፲፫፥፲፱-፳፫)

“ዘእንበለ ምሳሌሰ ኢተናገሮሙ፤ ያለምሳሌ አልተናገራቸውም” እንዲል (ማቴ. ፲፫፥፴፬) ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ዘለዓለማዊ የሆነው ወንጌለ መንግሥቱን ለሁሉም ሰው በሚገባውና በተሰማራበት የሥራ ዘርፍ ሲያስተምር ለገበሬዎች በዘር መስሎ አስተምሯቸዋል።

በዚህም መሠረት “ዘር” የተባለው ቃለ ወንጌል ሲሆን “ዘሪ” የተባለው ደግሞ ጌታችን ነው። ጌታችን “ሑሩ ወመሀሩ ኵሎ አሕዛበ፤ ሂዱና አሕዛብን ሁሉ አስተምሩ” ብሎ እንደአዘዛቸው (ማቴ. ፳፰) ያስተማሩ ሐዋርያትና ከእነርሱ እግር ሥር ተተክተው ዘለዓለማዊው የክርስቶስን ሕያው ቃል ለፍጥረተ ዓለም የሚያስተምሩ ሁሉ “ዘሪ” የሚለውን ስም ያገኛሉ።

“ዘር”

• ምቹ የሆነ ታርሶ የለሰለሰ ለም የሆነ እርሻ ይፈልጋል፤ ይህ ከሆነ ሥር ይሰዳል፤ ይበቅላል።
• ወፎች እንዳይለቅሙት መጠበቅ ያስፈልጋል።
• የተዘራበት ማሳ ከአረም የጸዳ መሆን አለበት፤ አረም ከሌለ ሳይቀጭጭ ደኅና ሆኖ ያድጋል፤ ስለዚህ በየጊዜው ሊታረም ይገባዋል።
• ዋግ እና መሰል ተባዮች እንዳያበላሱጽ ጸረ ተባይ መድኀኒት መርጨት ይጠይቃል።
• የተዘራበት ማሳ በሰውም ሆነ በእንስሳ መረገጥ የለበትም በአጥር ቅጥር ሊከለል ይገባዋል።

በዚህ መልኩ መንከባከብ ከተቻለ ጥሩ ምርት መሰብሰብ ይቻላል።

እነዚህ የዘረዘርናቸው ተግባራት ሁሉ የሚሠራው ዘሪው ብቻ ላይሆን ይችላል፤ ሌሎች እነዚህን ተግባራት የሚፈጽም ግብረ ኀይል ይኖራል፤ እኛም በወንጌል ዘር ሱታፌያችን የየቅል ነው፤ ድርሻችን መዝራት ብቻ ላይሆን ይችላል፤ የሚዘራው ዘር ለፍሬ እንዲበቃ ዘርፈ ብዙ ተግባራትን መሥራት ይጠበቅብናል።

ሁሉም ሰው ተመሳሳይ የሥራ ድርሻ ሊኖረው አይችልም፤ “የጸጋ ስጦታ ልዩ ልዩ ነው፤ መንፈስ ግን አንድ ነው” እንዲል ሐዋርያው ቅዱስ ጳውሎስ (፩ኛቆሮ. ፲፪፥፬) ሁላችንም የተለያየ ስጦታ አለን።

ስለሆነም የተለያየ ስጦታችን ተጠቅመን አንድ ወንጌልን እንሰብካለን። “አሕዛብ አብረው እንዲወርሱ፣ በአንድ አካልም አብረው እንዲሆኑ፣ በወንጌልም መስበክ በክርስቶስ ኢየሱስ በሆነ የተስፋ ቃል አብረው እንዲካፈሉ …” (ኤፌ. ፫፥፭) እንዲል ሐዋርያው አማኝ ሁሉ በተረዳው ልክ ያንን የተረዳውን እውነት ለሌሎች የማጋራት ግዴታ አለበት። “ይሁን እንጂ፥ መጥቼ ባያችሁ ወይም ብርቅ በአንድ ልብ ስለ ወንጌል ሃይማኖት አብራችሁ እየተጋደላችሁ በአንድ መንፈስ እንድትቆሙ ስለ ኑሮአችሁ እሰማ ዘንድ ለክርስቶስ ወንጌል እንደሚገባ ኑሩ።” (ፊል. ፩፥፳፯) ይላል።

በመሆኑም ማንኛውም ሰው በወንጌል አገልግሎት “መክሊቴ ምንድነው?” የሚለውን መለየት ይኖርበታል። ሁሉም ሰው በስብከተ ወንጌል አገልግሎት የድርሻውን እንዲወጣ ኃላፊነት አለበት፣ ነገር ግን ይህንን አገልግሎት ለመተግበር የግድ ዐውደ ምሕረት ላይ ቆሞ መስበክ፣ መተርጎም፣ ለሰንበት ተማሪዎች ኮርስ መስጠት ላይጠበቅበት ይችላል። የግድ ሥልጣን ላይ መቀመጥ አይጠበቅበትም፤ ነገር ግን “ወንድሞች ሆይ ስለ እኔ ወደ እግዚአብሔር እየጸለያችሁ ከእኔ ጋር ትጋደሉ ዘንድ በጌታችን በኢየሱስ ክርስቶስና በመንፈስ ፍቅር እለምናችኋለሁ፤” (ሮሜ ፲፭፥፴) ብሎ እንዳዘዘ ሐዋርያው መምህራንን መራዳት ታላቅ አገልግሎት ነው።

የሚማሩ ተማሪዎችን መቀስቀስ ማትጋትና የመማር ማስተማር ሁኔታዎችን ማመቻቸት፣ ጉባኤ እንዲዘጋጅ ማስተባበር፣ በተሰማራንበት ሁሉ ተተኪ እንዲኖር ሥልጠናዎች እንዲዘጋጁ ከሚመለከታቸው አጋር አካላት ጋር መቀናጀት ያስፈልጋል፤ እነ ፌቬን የቅዱስ ጳውሎስን ትምህርት ተደራሽ እንደሚያደርጉ የመምህራኑ ትምህርት ለምእመናን በተለያየ መንገድ ተደራሽ ማድረግ፣ የኢአማንያን ጥያቄ በመለየት አደራጅቶ በመምህራን ዘንድ ምላሽ በማሰጠት ትውልዱን ከስሑት አስተሳሰብ መጠበቅ ከቻልን የተዘራውን የክርስቶስ የመንግሥቱ ወንጌል ፍሬ እንዲያፈራ የድርሻችን መወጣት ችለናል።

ይህንን ለማድረግ የግቢ ጉባኤ ልጆች በክረምት ወደ ቤተሰብ ለዕረፍት ስትሄዱ በማኅበረ ቅዱሳን የአገልግሎት መስመር ላይ ሆናችሁ ዘር የክርስቶስ ወንጌል ሲዘራ የበኵላችሁን ተወጥታችሁ መከር ሲደርስ ከዘሪው ጋር ሐሴት ልታደርጉ ይገባል። “በእነርሱም መካከል የሕይወትን ቃል እያቀረባችሁ በዓለም እንደ ብርሃን ትታያላችሁ፤ ስለዚህም በከንቱ እንዳልሮጥሁ በከንቱም እንዳልደከምሁ በክርስቶስ ቀን የምመካበት ይሆንልኛል። … እናንተም ደግሞ እንዲሁ ደስ ይበላችሁ ከእኔም ጋር አብራችሁ ደስ ይበላችሁ።” (ፊሊ. ፪፥፲፮-፲፰) እንዲል ዛሬ ከእርሱ ጋር ከደከምን ነገ በመንግሥተ ሰማያት ከእርሱ ጋር ደስ ይለናል። ሁላችንም የምንሰበስበው በበተነው ልክ የምናጭደው በዘራነው መጠን መሆኑን ተረድተን ሳንታክት የወንጌልን አገልግሎት ለማስፋት መሮጥ አለብን።

ስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር አሜን።

አበበ ፍቅሬ

ከዲ/ን ኃይለማርያም ታደሰ

“የሰው ልጅስ ስለ እርሱ እንደ ተጻፈ ይሄዳል፤ ነገር ግን የሰው ልጅ አልፎ ለሚሰጥበት ለዚያ ሰው ወዮለት፤ ያ ሰው ባልተወለደ ይሻለው ነበር አለ።” (ማቴ. ፳፮፥፳፬)

ውድ የእግዚኣብሔር ቤተሰቦች ይህ የመጽሐፍ ቅዱስ ክፍል ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስን ለሞት አሳልፎ ስለሰጠው ስለ አስቆሮቱ ይሁዳ የሚናገር ነው። ይህ ሰው ስሙ ከግብሩ ያልተባበረ ነው ይሁዳ ማለት ታማኝ ማለት ሲሆን፣ ግብሩ ግን ቆርሶ ላጎረሰው ቀዶ ላለበሰው ከነበደሉ ለተቀበለው አባቱና አምላኩ ያልታመነ ነው።

“የአስቆሮቱ” (Iscariot) የሚለው መጠሪያ ግን የተሰጠው ከትውልድ ቦታው በመነሣት ነው። “የአስቆሮት ሰው የሚሆን ያሲያዘው ይሁዳ” እንዲል ትርጓሜ ወንጌል (ማቴ. ፲፥፬) “የአስቆሮት ሰው የሚሆን ይሁዳ” (ማቴ. ፳፮፥፲፬) በዕብራይስጥ “ኢሽ–ኬርዮት” (Ish Kerioth) ማለት “የኬርዮት ሰው“ ማለት ነው። ኬርዮት በይሁዳ ምድር ደቡባዊ ክፍል የምትገኝ አንዲት ትንሽ ከተማ ናት፤ ይህም ሐጾር የምትባለውም ቂርያትሐጾር” ከተባለችው ከተማ ቂርያት የተገኘ ስም ነው። (ኢያሱ ፲፭፥፳፭) አባቱ “ስምዖን“ ይባላል። (ዮሐ. ፮፥፸፩፤ ፲፪፥፬፤ ፲፫፥፪፤ ፲፫፥፳፮)

በይሁዳ ዙሪያ የተነገሩ ትንቢቶች

በብሉይ ኪዳን መጻሕፍት ውስጥ ስለ አስቆሮቱ ይሁዳ ማንነት፣ ክሕደት እና አምላካችን ስለተሸጠበት የብር መጠን በርካታ ትንቢቶች ተነግረዋል። ዋና ዋናዎቹ የትንቢት ክፍሎች እንደሚከተለው ቀርበዋል፦

1. የማዕድ አጋር የመሆኑ ትንቢት

“የሰላሜ ሰው የታመንሁበት እንጀራዬን የበላ በእኔ ላይ ተረከዙን አነሣ።” (መዝ. ፵፩፥፱) ፍጻሜው ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በመጨረሻው ራት ላይ ይህ ትንቢት በእርሱ ላይ እንደሚፈጸም ሲናገር፦ “ነገር ግን መጽሐፍ፦ እንጀራዬን የሚበላ በእኔ ላይ ተረከዙን አነሣብኝ ያለው ይፈጸም ዘንድ ነው።” ብሏል። (ዮሐ. ፲፫፥፲፰) ለጊዜው ንጉሥ ዳዊትን ከድቶ ከአቤሴሎም ጋር ለተሰለፈው ለአኪጦፌል የተነገረ ሲሆን፤ ፍጻሜው ግን የዳዊት ልጅ የተባለው ክርስቶስን ለከዳው ለይሁዳ ነው።

• ጌታውን በሠላሳ ብር የመሸጡ ትንቢት

ነቢዩ ዘካርያስ አስቀድሞ “እኔም፦ ደስ ብሏችሁ እንደ ሆነ ዋጋዬን ስጡኝ፤ ያለዚያ ግን ተዉት አልሁ። እነርሱም ለዋጋዬ ሠላሳ ብር መዘኑ። እግዚአብሔርም፦ የተስማሙበትን የከበረውን ዋጋዬን በግምጃ ቤቱ ውስጥ አኑረው አለኝ። እኔም ሠላሳውን ብር ወስጄ በእግዚአብሔር ቤት ባለው በግምጃ ቤቱ ውስጥ አኖርሁት።” በማለት ተናግሯል። (ዘካ. ፲፩፥፲፪-፲፫) ይሁዳ ጌታን አሳልፎ ለመስጠት ከካህናት አለቆች ጋር የተስማማበትና በኋላም የተጸጸተ መስሎ ብሩን በቤተ መቅደስ የጣለበት ክፍል ነው። (ማቴ. ፳፮፥፲፭፤ ፳፯፥፫-፭)። በዚህ የወንጌል ክፍል ላይ ይህ ትንቢት በኤርምያስ እንደተነገረ “በዚያን ጊዜ በነቢዩ በኤርምያስ የተባለው፦ ከእስራኤል ልጆችም አንዳንዶቹ የገመቱትን፥ የተገመተውን ዋጋ ሠላሳ ብር ያዙ። ጌታም እንዳዘዘኝ ስለ ሸክላ ሠሪ መሬት ሰጡት የሚል ተፈጸመ።” እያለ ወንጌላዊው ማቴዎስ ይነግረናል። (ማቴ. ፳፯፥፱) የአንድምታ ሊቃውንት ይህንን ሲያብራሩት ኤርምያስ የመሬቱን መገዛት ተንብዮ ነበር።(ኤር. ፴፪፥፲፬) ዘካርያስ ደግሞ የብሩን መጠን ተናግሯል፤ ማቴዎስ ግን የሁለቱንም ትንቢት በአንድ ላይ አጠቃሎ በዋናው ነቢይ በኤርምያስ ስም ጠራው በማለት ያስታርቁታል።

• የሸክላ ሠሪው መሬት ትንቢት

“ሂድ፥ ከሸክላ ሠሪ ገምቦ ግዛ… “ (ኤር. ፲፱፥፩-፲፩፤ ኤር. ፴፪፥፮-፱) የካህናት አለቆች የደሙን ዋጋ (፴ውን ብር) ተቀብለው ለባዕድ አገር ሰዎች መቃብር የሚሆን የሸክላ ሠሪውን መሬት ገዙበት፤ ያም መሬት እስከዛሬ “የደም መሬት” (አኬልዳማ) ይባላል። (ማቴ. ፳፯፥፯-፰)

• የሐዋርያነት ሥልጣኑ በሌላ ስለመተካቱ

“ዘመኖቹም ጥቂት ይሁኑ፤ ሹመቱንም ሌላ ይውሰድ። (መዝ. ፩፻፱፥፰) የትንቢቱን ፍጻሜ ደግሞ ጌታ ካረገ በኋላ ቅዱስ ጴጥሮስ በሐዋርያት መካከል ቆሞ የዳዊትን ትንቢት ጠቅሶ በይሁዳ ምትክ ማትያስን በመምረጥ ተፈጽሟል። (ሐዋ. ፩፥፲፮-፳) «ሹመቱን ሌላ ይውሰዳት» ማለት ይሁዳ ከ፲፪ቱ የሐዋርያት ቁጥርና ክብር ወጥቶ በቦታው ቅዱስ ማትያስ መተካቱን ያሳያል።

ሀ. የይሁዳ ኢየሱስ ክርስቶስን አሳልፎ መስጠትና የክርስቶስ ስቅለት

በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን የሐዲስ ኪዳን አንድምታ ትርጓሜ እና በሊቃውንት ትምህርት መሠረት ይሁዳ ክርስቶስን አሳልፎ ባይሰጠውም እንኳ የክርስቶስ ስቅለትና ሞት አይቀርም ነበር። ሊቃውንቱ ለዚህ የሚሰጡት ዝርዝር ምሥጢራዊ ማብራሪያ እንደሚከተለው ይቀርባል፦

1. ስቅለቱ የእግዚአብሔር ዘለዓለማዊ ዕቅድ መሆኑ

የክርስቶስ ሰውን የማዳን ተግባር ዓለም ሳይፈጠር አስቀድሞ በልበ ሥላሴ ይታወቃል። “እንደ እንግዳ ደራሽ እንደ ውሃ ፈሳሽ” በድንገት በይሁዳ ክሕደት ምክንያት የተፈጠረ ክስተት አይደለም። ቅዱስ መጽሐፍ ”ዓለም ሳይፈጠር እንኳ አስቀድሞ ታወቀ፤ ነገር ግን እምነታችሁና ተስፋችሁ በእግዚአብሔር ይሆን ዘንድ ከሙታን ባስነሣው ክብርንም በሰጠው በእግዚአብሔር በእርሱ ስለምታምኑ ስለ እናንተ በዘመኑ መጨረሻ ተገለጠ።” (፩ኛ ጴጥ. ፩፥፳-፳፩)  “ከዓለምም ፍጥረት ጀምሮ በታረደው በግ ሕይወት መጽሐፍ ስሞቻቸው ያልተጻፉ በምድር የሚኖሩ ሁሉ ይሰግዱለታል” እንዲል ክርስቶስ ዓለም ሳይፈጠር የታረደው ተብሏል። (ራእይ ፲፫፥፰)

እርሱንም በእግዚአብሔር በተወሰነው ሐሳቡና በቀደመው ዕውቀቱ ተሰጥቶ በዓመፀኞች እጅ ሰቅላችሁ ገደላችሁት። (ሐዋ. ፪፥፳፫)የአንድምታ ማብራሪያው “ክርስቶስ የሞተው በእግዚአብሔር በታወቀው ሐሳቡና በወሰነው ፈቃዱ ነው፤ ማለትም እግዚአብሔር ወዶ መክሮ ባደረገው ሥጋዌ እንዳያችሁት መጠን ወይም (ቅድምናውን ሥጋዌውን እንዳያችሁት መጠን) ለኃጥኣን አሳልፋችሁ ሰጣችሁት፤ ሰቅላችሁ ገደላችሁት።“ ይላል። ስለዚህ አምላክ ለሰው የሰጠው የነጻነት ፈቃድና የሰውን ልጅ የማዳን ዘለዓለማዊ ዕቅድ በሰዎች ክፋት ወይም በይሁዳ ታማኝ መሆን አለመሆን አይወሰንም።

•  ይሁዳ ባይኖርም አይሁድ ጌታን ለመያዝ ይፈልጉ ነበር።

አይሁድና የካህናት አለቆች ይሁዳ ወደ እነርሱ ከመምጣቱ በፊትም እንኳ ጌታን ለመግደልና ለመስቀል በተደጋጋሚ ይመክሩ ነበር። ክርስቶስን የመግደል ሐሳብ በአይሁድ ለሦስት ዓመት ያህል የታሰበ ዕቅድ ነበር፤ ይሁዳ የመጣው አይሁድ መክረው ከጨረሱ በኋላ ነው። “ሕዝቡም ሁሉ ከሚጠፋ አንድ ሰው ስለ ሕዝቡ ይሞት ዘንድ እንዲሻለን አታስቡም አላቸው። ይህንም የተናገረ ከራሱ አይደለም፤ ነገር ግን በዚያች ዓመት ሊቀ ካህናት ነበረና ኢየሱስ ስለ ሕዝቡ ሊሞት እንዳለው ትንቢት ተናገረ፤ ስለ ሕዝቡም ሁሉ አይደለም፥ ነገር ግን የተበተኑትን የእግዚአብሔርን ልጆች ደግሞ በአንድነት እንዲሰበስባቸው ነው እንጂ። እንግዲህ ከዚያ ቀን ጀምረው ሊገድሉት ተማከሩ“ (ዮሐ. ፲፩፥፶-፶፫) 

“ከሁለት ቀን በኋላ ፋሲካ እንዲሆን ታውቃላችሁ፤ የሰው ልጅም ሊሰቀል አልፎ ይሰጣል አለ። በዚያን ጊዜ የካህናት አለቆች የሕዝብም ሽማግሎች ቀያፋ በሚባለው በሊቀ ካህናቱ ግቢ ተሰበሰቡ፤ ኢየሱስንም በተንኰል ሊያስይዙት ሊገድሉትም ተማከሩ፤ ነገር ግን፦ በሕዝቡ ዘንድ ሁከት እንዳይነሣ በበዓል አይሁን አሉ።” (ማቴ. ፳፮፥፪-፭)

የይሁዳ ሚና ምን ነበር? ይሁዳ ያደረገው ነገር ቢኖር አይሁድ በሕዝቡ ረብሻ እንዳይነሣ በመፍራት ሕዝብ በሌለበት በምሽት በጌቴሴማኒ የአትክልት ሥፍራ ለይቶ ማሳየት ብቻ ነበር። ይሁዳ ባይኖር ኖሮ አይሁድ በሌላ መንገድ ወይም በሌላ መሪ መያዛቸውና መስቀላቸው አይቀርም ነበር።

• የይሁዳ ክሕደት “ምክንያት” እንጂ “አስገዳጅ” አልነበረም (Foreknowledge vs Predestination)

ይሁዳ ክርስቶስን አሳልፎ እንደሚሰጥ ትንቢት ተነግሯል። (መዝ. ፵፩፥፱) ይሁዳን ወስኖበት አይደለም። እግዚአብሔር በዘላለማዊ ዕውቀቱ (Foreknowledge) ይሁዳ በገዛ ነጻ ፈቃዱ የሚያደርገውን ክፋት አስቀድሞ በነቢያት ተናገረ እንጂ፣ አንዳንዶች እንደሚሉትይሁዳ ለዓለም መዳን የተሠዋ “መሥዋዕት” ወይም “አጋዥ” አይደለም።

ጌታችን ራሱ በወንጌል የተናገረው ቃል “የሰው ልጅስ ስለ እርሱ እንደ ተጻፈ ይሄዳል፤ ነገር ግን የሰው ልጅ አልፎ ለሚሰጥበት ለዚያ ሰው ወዮለት፤ ያ ሰው ባልተወለደ ይሻለው ነበር ።” (ማቴ. ፳፮፥፳፬) የአንድምታው ምሥጢር ደግሞ “ስለ እርሱ እንደ ተጻፈ ይሄዳል” ማለት ስቅለቱና ሞቱ የአምላክ ፈቃድና የትንቢት ፍጻሜ ስለሆነ አይቀርም ማለት ሲሆን፣ “ለዚያ ሰው ወዮለት” ማለቱ ግን ይሁዳ ወደ ክሕደት መግባቱ በገዛ ክፉ ፈቃዱና በስግብግብነቱ ምክንያት በመሆኑ ለፍርዱ ተጠያቂ መሆኑን ያሳያል።

ታላቁ የቤተ ክርስቲያን ሊቅ ቅዱስ ዮሐንስ አፈወርቅ በማቴዎስ ወንጌል ትርጓሜው ላይ ይህንን ምሥጢር ሲያጠቃልለው እንዲህ ብሏል፦ «ይሁዳ ክርስቶስን አሳልፎ ባይሰጠው ኖሮ ክርስቶስ አይሰቀልም ነበርን? በፍጹም ይሰቀል ነበር! እርሱ የመጣው ለዚህ ነውና። ይሁዳ ጌታን አሳልፎ የሰጠው የሰውን ልጅ ለማዳን አስቦ ሳይሆን በገንዘብ ፍቅር ተገፋፍቶ ነው። እግዚአብሔር ግን የይሁዳን ክፋት ለዓለም ድኅነት መገኛነት ተጠቀመበት። ይሁዳ ባይከዳ ኖሮ የክርስቶስ ስቅለት በሌላ መንገድ ይፈጸም ነበር፤ ይሁዳ ግን ከሐዋርያነት ክብር ሳይወጣ በታማኝነት ይኖር ነበር» Homily 81: On Matthew 26:24)

• የአምላክ ፍጹም ትሕትና እና ትዕግሥት

ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ይሁዳ እንደሚከዳው አስቀድሞ እያወቀ፣ በመጨረሻው ራት ላይ እግሩን አጥቦታል፤ ቅዱስ ሥጋውንና ክቡር ደሙንም ሰጠው። (ዮሐ. ፲፭፥፭) የወንጌል አንድምታ “ጌታ የይሁዳን እግር ያጠበው፣ እርሱ በገዛ ፈቃዱ ለጥፋት ቢሮጥም አምላክ ግን እስከ መጨረሻዋ ሰዓት ድረስ የፍቅርና የንስሓ ዕድል እንዳልነፈገው ለማሳየት ነው።” ይላል።

• የክርስቶስ ሞት የፍቅር መሥዋዕትነት እንጂ የግዴታ አለመሆኑ

በነገረ መስቀል ትምህርት ክርስቶስ የሞተው በፈቃዱ እንጂ በይሁዳና በአይሁድ አስገዳጅነት አይደለም። (ዮሐ. ፲፥፲፰) ይሁዳ ጌታን አሳልፎ በሰጠበት በጌቴሴማኒ «እኔ ነኝ» ባለው ጊዜ ወታደሮቹ ወደ ኋላ አፈግፍገው መሬት ላይ ወድቀዋል። (ዮሐ. ፲፰፥፮) ሊቃውንት ይህንን ሲተረጉሙ፦ “በአንድ ቃሉ መሬት የጣላቸው አምላክ፣ ሊይዙት የቻሉት ለዓለም ድኅነት ሲል ራሱን ዝቅ አድርጎ ስለሰጣቸው ብቻ እንደሆነ ለማሳየት ነው።” ይላሉ።

• ይሁዳ የመኮነኑ  ምክንያት መካዱ ብቻ ሳይሆን ተስፋ መቁረጡ ነው።

በነገረ ድኅነት ትምህርት በመስቀል ላይ የፈሰሰው የክርስቶስ ደም የዓለምን ኃጢአት ሁሉ ያስተሠርያል። (፩ኛ ዮሐ. ፩፥፯) ይሁዳ ራሱን ከማጥፋቱ በፊት ወደ ቀራንዮ መስቀል ሥር ሄዶ ቢሆን ኖሮ የመስቀሉ ደም እርሱንም ያድነው ነበር። የይሁዳ ትልቁ ስሕተት ኃጢአቱ ከክርስቶስ የማዳን ኃይል አስበልጦ ተስፋ በመቁረጡ ነው።

ለ. የአስቆርቱ ይሁዳ አሟሟት

የአስቆሮቱ ይሁዳ አሟሟትን በተመለከተ የተጻፉት ክፍሎች፣ መጽሐፍ ቅዱስን ያለ ምሥጢር መረዳት ለሚያነቡ ሰዎች እርስ በእርሳቸው እጅግ የሚጋጩ ከሚመስሉ ታሪኮች መካከል ዋነኛው ነው። በመጀመሪያ ሁለቱ የሐዲስ ኪዳን መጻሕፍት ታሪኩን የመዘገቡበትን መንገድና ግጭት የሚመስለውን ነጥብ ስንመለከት “ብሩንም በቤተ መቅደስ ጥሎ ሄደና ታንቆ ሞተ።”ይላል። (ማቴ. ፳፯፥፭) ካህናቱም በገንዘቡ የመቃብር ቦታ እንደገዙበት ይናገራል።

በሌላኛው የመጽሐፍ ቅዱስ ክፍል ደግሞ ሐዋርያው ቅዱስ ጴጥሮስ ስለ ይሁዳ ሲናገር “ይህም ሰው በዓመፅ ዋጋ መሬት ገዛ በግንባሩም ተደፍቶ ከመካከሉ ተሰነጠቀ አንጀቱም ሁሉ ተዘረገፈ”ይላል። (ሐዋ. ፩፥፲፰ ) ከዚህ ጋር ተያይዞ የአንድምታ መጽሐፍ ይሁዳ የሞተው በጌታ ዕርገት ሰዓት ነው ይላል።

ጥያቄው፦ ይሁዳ የሞተው ታንቆ ነው ወይስ በግንባሩ ተደፍቶ ተሰንጥቆ? መሬቱንስ የገዛው ይሁዳ ራሱ ነው ወይስ የካህናት አለቆቹ? የሞተው በታነቀ ጊዜ ወይስ በዕርገት የሚለው ነው።

በመጽሐፍ ቅዱስ በተለያየ አገላለጽ ተዘግቦ ስናየው የሚጋጭ ቢመስልም ሊቃውንት ያቀኑታል፤ የአንድምታ ሊቃውንት የማቴዎስ ወንጌል አንድምታ (ማቴ ፳፯፥፭) እና የሐዋርያት ሥራ አንድምታ (ሐዋ ፩፥፲፰) ላይ ይህንን ታሪክ ፍጹም በሚስማማ መንገድ በሚከተሉት ሦስት ታላላቅ ምሥጢራት ያብራሩታል፦

1.  የአሟሟቱ ቅደም ተከተል

አይሁድ ጌታን እንይዛለን ሲሉ በተአምር ሲያመልጣቸው ያይ ስለነበር እሱም እንደልማዱ በተአምር ያመልጣል እኔም ወርቄን እንደያዝሁ እቀራለሁ ብሎ ሠላሳ ብር ተቀብሎ አሳልፎ ሰጣቸው። ጊዜው ደርሶ ይሞት ዘንድ እንደተፈረደበት ባየ ጊዜ ጻድቅ ሰው አስገደልኩ፣ ንጹሕ ደም አስፈሰስኩ ብሎ ሠላሳውን ብር ይዞ ተቀበሉኝ አላቸው።

አይሁድም አንድ ጊዜ የወደድከውን ሰጥተንሀል፤ የወደድነውን ሰጥተኸናል፤ አንተ ከእኛ፣ እኛ ከአንተ ምንም የለን ለራስህ ዕወቅ አሉት።  በዚህ ጊዜ  ይሁዳ ጌታን አሳልፎ በመስጠቱ ከፍተኛ ጸጸትና ተስፋ መቁረጥ ውስጥ ገባ። ጌታችን በፈቃዱ ለሞት መሰጠቱንና በተአምር እንደማያመልጥ ባወቀ ጊዜ፣ ይሁዳ በልቡ እንዲህ ሲል አሰበ፦ “ጌታአሁን ይሞታል፤ እርሱ ወደ ሲዖል ወርዶ እዚያ ያሉትን ነፍሳት በሙሉ ሊያወጣቸው ነው። ስለዚህ እኔ ቀድሜ ልሙትና ሲዖል ልጠብቀው፤ ሲመጣ እኔንም አብሮ ያወጣኛል” በዚህ የተሳሳተ ሐሳብ ተገፋፍቶ ሄዶ በገመድ ዛፍ ላይ ታነቀ።

ይሁዳ ሊታነቅባት የሞከራት ያቺ ዛፍ (በትውፊት የበለስ ዛፍ ናት) በተአምር ቁልቁል እያጎነበሰችና ወደ ላይ እየተነሣች “ንስሓ ግባ እንጂ አትሙት”  እያለች ለ፯ ሰዓታት ያህል መከረችው። ይሁዳ ግን ንስሓ መግባትን እምቢ ስላለ በመጨረሻም ቀትር ላይ ከዛፏ ላይ ሲንጠለጠል ገመዱ ተበጥሶ ወደ መሬት ወደቀ።  (አንድምታ ትርጓሜ ዘግብረ ሐዋርያት ፩፥፲፰)

•  መሬት ላይ መውደቁና በሕመም መቆየቱ

ይሁዳ ከዛፉ ላይ ሲወድቅ ሆዱ ተቀዶ አንጀቱ ተዘረገፈ። ዕለቱን ግን አልሞተም። ይልቁንም በጽኑ ቁስልና ሕመም ተመቶ፣ አንጀቱ ተዘርግፎ ሳለ ነጋድያን ሲያልፉ  አይተው “ለዘመዶቹ ያ ክፉ ሰው ወድቆ ይንፈራገጣል” ብለው ነግረዋቸውል።  አንጀቱ ተሸክፎ (ታስሮ) ወደ ቤቱ ተወሰደ።

•  የጌታ ማረግ እና የይሁዳ ፍጻሜ

ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ምድራዊ አገልግሎቱን ፈጽሞ በ፵ኛው ቀን በደብረ ዘይት ተራራ ላይ ወደ ሰማይ ማረጉ (መውጣቱ) በኢየሩሳሌም ከተማ ታላቅ ዜና ተሰማ። ይሁዳ በቤቱ በቁስል ተኝቶ ሳለ፣ የቤቱ ሰዎችና በዙሪያው የነበሩት ሁሉ እየሮጡ መጥተው “ያ የሸጥከው የናዝሬቱ ኢየሱስ እነሆ ዛሬ በታላቅ ክብርና በደመና ወደ ሰማይ ዐረገ (ወጣ)!” አሉት።

ይሁዳ ይህንን ታላቅ የምሥራች ሲሰማ፣ ጌታ ወደ ሲዖል ወርዶ ነፍሳትን ሲያወጣ “እኔንም ያወጣኛል” ብሎ አስቦ የነበረው ሐሳብ በሙሉ እንደከሸፈና እርሱ ግን በምድር ላይ ተለይቶ እንደቀረ ባየ ጊዜ በከፍተኛ ድንጋጤ፣ ጸጸትና ፍርሃት ተውጦ ከአልጋው ላይ  ተነሥቶ ለማየት ሊወጣ ሲል፣ የቤቱ መቃን (የበሩ መወርወሪያ) በኃይል መታው። አንድም አያለሁ ብሎ ሲወጣ መላእክት የእሳት ጦር ይዘው ታዩት። ወደ አልጋ እሸሻለሁ ሲል የአልጋው ጫፍ ጎኑን ቀደደው። በዚያ ቅጽበት የታሰረው ሆዱ ተቀዶ፣ የቀረው አንጀቱ በሙሉ ተዘርግፎ፣ በግንባሩ ተደፍቶ በዚያው በዕለተ ዕርገት ፍጹም ክፉ አሟሟትን ሞተ።

ስለዚህ ማቴዎስ ይሁዳ ራሱን ያጠፋበትን የመጀመሪያውን ምክንያት (መታነቁን) ሲመዘግብ፤ ጴጥሮስ ደግሞ ከዛፍ ላይ ወድቆ መሬት ላይ መፈጥፈጡን እንዲሁም በሥጋው ላይ የደረሰበትን የአንጀት መጎልጎል መዝግቦታል። ሊቃውንት ደግሞ አስከሬኑ የደረሰበትን የመጨረሻውን(መሰነጣጠቁን)  እና አሳልፎ የሰጠው አምላክ ወደ ሰማይ ማረጉን አመሥጥረው አስተማሩን።

ለ. መሬቱን ማን ገዛው? (በይሁዳ ስም መገዛቱ)

ወንጌላዊው ማቴዎስ መሬቱን የገዙት የካህናት አለቆች እንደሆኑ ይናገራል። ምክንያቱም የደም ዋጋ ስለነበረ ወደ መቅደስ ግምጃ ቤት ሊያስገቡት አልፈቀዱም። (ማቴ. ፳፯፥፯) ቅዱስ ጴጥሮስ ግን “ይህም ሰው በዓመፅ ዋጋ መሬት” ይላል። ሊቃውንቱ በአንድምታው ሲተረጉሙት መሬቱ የተገዛው በይሁዳ ገንዘብ እና በይሁዳ ስም ስለነበረ፣ በሕግና በታሪክ ደረጃ መሬቱን እንደገዛው ተቆጥሮበታል ማለት ነው። ልክ አንድ ሰው በገንዘቡ ሌላ ሰው ሄዶ መሬት ቢገዛለት፣ “እገሌ መሬት ገዛ” እንደሚባለው ሁሉ።

እንዳጠቃላይ በቤተ ክርስቲያናችን አስተምህሮ አስቀድሞ ማወቅ እንጂ አስቀድሞ መወሰን የሚባል አስተምህሮ የለም። “አስቀድሞ መወሰን ፤ predestination” ትምህርት የኦግስቲን የግል ፍልስፍናዊ እምነቱ ነው። ለሰው ልጅ እግዚአብሔር ነጻ ፈቃድ ሲሰጠው “ከገነት ዛፍ ሁሉ ትበላለህ፤ ነገር ግን መልካምንና ክፉን ከሚያስታውቀው ዛፍ አትብላ፤ ከእርሱ በበላህ ቀን ሞትን ትሞታለህና።” ብሎ የመብላትም አለመብላትም ሙሉ መብት ሰጠው፤ ይህ ሲባል ግን ትእዛዙን ሽሮ እንደሚበላ በመለኮታዊ ዕውቀቱ ያውቅ ነበር።

“አቅረብኩ ለከ እሳተ ወማየ ደይ እዴከ ኀበዘፈቀድከ፤ እሳትና ውሃ አስቀምጬልሃለሁ እጅህን ወደፈቀድከው ስደድ” ሲል ለሰው ልጅ በጎ የመሆን ክፉ የመሆን ነጻ ፈቃድ ተሰጥቶታል፤ “እምቅድመ ይፍጥሮ ለሰብእ የአምር ግብሮ፤ ሰውን ሳይፈጥረው በፊት ሥራውን ያውቃል” እንዲል ማናችንም ክፉ ወይ በጎ እንደምንሆን ሳንፈጠር ያውቀናል። ያውቀናል ማለት ግን ያስገድደናል ማለት አይደለም። ከክፋታችን ብንመለስ ዕድሜ እንደሚጨመርልን የሕዝቅያስ ታሪክ ያስገነዝበናል። (ሕዝ. ፳፥፩-፭)

ስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር አሜን!

ከዲያቆን አብርሃም ባንቲሁን

የተወደዳችሁ የከፍተኛ ትምህርት ተቋማት የግቢ ጉባኤ ተማሪዎች የጌታችንና የመድኃኒታችን የኢየሱስ ክርስቶስ ሰላምና ፍቅር ከሁላችን ጋር ይሁን። በየዓመቱ ሐምሌ፲፱ ቀን በታላቅ መንፈሳዊ አከባበር የምናከብረው የሕፃኑ ቅዱስ ቂርቆስ፣ የእናቱ የቅድስት ኢየሉጣና የሊቀ መላእክት የቅዱስ ገብርኤል ክብረ በዓል አምላካችን እግዚአብሔር በሰላም አድርሶናልና፤ እንኳን አደረሳችሁ!

ይህ በዓል ከአካዳሚክ ትምህርታችሁ ለዕረፍት ወጥታችሁ ወደ ቤተሰቦቻችሁ አሊያም ለተለያዩ ተግባራት በተሰማራችሁበት በዚህ በክረምት ወቅት የሚከበር በመሆኑ፣ በግቢ ውስጥ የነበራችሁን መንፈሳዊ ሕይወት፣ ጸሎትና አንድነት ከግቢ ውጭ ባለው ዓለም ውስጥ በተግባር የምታሳዩበትና የእምነታችሁን ጽናት የምትመሰክሩበት አጋጣሚ ነው።

ሐዋርያው ቅዱስ ጳውሎስ ለደቀ መዝሙሩ ለጢሞቴዎስ «ቃሉን ስበክ፤ በጊዜውም ባለጊዜውም ጽና» (፪ኛጢሞ. ፬፥፪) ብሎ ሲመክረው ብዙ ፈተና እንደሚገጥመው አውቆ ለሚመጣበት ፈተና እንዲዘጋጅ ነው። 

“በድንጋይ ተወግረው ሞቱ፥ ተፈተኑ፥ በመጋዝ ተሰነጠቁ፥ በሰይፍ ተገድለው ሞቱ፥ ሁሉን እያጡ መከራን እየተቀበሉ እየተጨነቁ የበግና የፍየል ሌጦ ለብሰው ዞሩ” (ዕብ. ፲፩፥፴፯) ሐዋርያው ይህንን ያለው በሃይማኖታቸው መከራ የተቀበሉ ሰማዕታተ ብሉይ ከአቤል ጀምሮ ያሉትን ከዘረዘረ በኋላ ነው።

“አክሊለ ሰማዕታት፣ የሰማታት አክለል” አምላካችን ኢየሱስ ክርስቶስ በምድር ላይ ሲመላለስ ዘመኑ ሁሉ በመከራ ነው ያሳለፈው፤ በእርሱ እንደደረሰ በተከታዮቹ ሁሉ እንደሚደርስ ደግሞ ሲነግረን “በእርጥብ እንጨት እንዲህ የሚያደርጉ ከሆኑ፥ በደረቀውስ እንዴት ይሆን?” (ሉቃስ ፳፫፥፴፩) አለ። በዚህም መሠረት ሐዋርያት ሁሉ በመከራ አለፉ፤ ቅዱስ ጳውሎስ “እኔ ክርስቶስን እንደምመስል እኔን ምሰሉ።” (፩ኛ ቆሮ. ፲፩፥፩) እንዲል አምላክን መስሎ እኛም እርሱን እንድንመስል መከረን።

“ምስክሮችህ ድንቆች ናቸው፤ ስለዚህ ነፍሴ ፈለገቻቸው።” (መዝ. ፻፲፱፥፻፳፱) እንዲል ልበ አምላክ ዳዊት ጨክነው ሰውነታቸውን ለመከራ የሰጡ ብዙዎች ናቸው። እስከጌታችን ዳግም ምጽአት ድረስ ስትሰበክ የምትቆየው ወንጌለ መንግሥት የምትሰበከው በብዙ መከራ ነውና “የእግዚአብሔርን ቃል የተናገሩአችሁን ዋኖቻችሁን አስቡ፥ የኑሮአቸውንም ፍሬ እየተመለከታችሁ በእምነታቸው ምሰሉአቸው።” (ዕብ. ፲፫፥፯) እያለ ሐዋርያው በአገልግሎት እየጸናን በግብር መከተል እንዳለብን ይመክረናል።

በዚህ መሠረት የክርስቶስ ፈለግ የተከተሉ ወንጌልን በሕይወታቸው የተረጐሙት ሕፃኑ ቅዱስ ቂርቆስና እናቱ ቅድስት ኢየሉጣ ተጠቃሾች ናቸው።

ሐምሌ ፲፱ ቀን ሕፃኑ ቅዱስ ቂርቆስና እናቱ ቅድስት ኢየሉጣ በሰማዕትነት መከራ የተቀበሉበት ቀን ነው፡፡ ሕፃኑ ዕድሜው ሦስት ዓመት ሲሆነው እናቱ ከሮሜ ሀገር ወደ ሌላ ሀገር ይዛው ሸሸች፤ በዚያም የሸሸችውን መኮንን እለ አስክንድሮስን አገኘችው፡፡ ሰዎችም ነገር ሠሩባት፤ ወደ እርሱ አስቀረባትና ስለ አምልኮ ጠየቃት፡፡

ቅድስት ኢየሉጣም «መኮንን ሆይ! ዕድሜው ሦስት ዓመት የሆነው ሕፃን አለ፤ አማልክቶችህን ማምለክ መልካም እንደሆነ ወይም እንዳልሆነ ያስረዳን ዘንድ እርሱን ጠይቅ» አለችው፡፡

ሕፃኑ ቅዱስ ቂርቆስም ወደ እርሱ በመጣ ጊዜ ንጉሡ ፊቱ ብሩህና ደስተኛ እንደሆነ አየና «አንተ ደስተኛ ሕፃን ሆይ! እንዴት ነህ? » አለው፡፡ ሕፃኑም መልሶ «አዎ፣ ለእኔ ደስታ ተጠብቆልኛል፤ ለአንተ ግን ኀዘን፣ ልቅሶና ጥርስ ማፋጨት ነው» አለው፡፡ እግዚአብሔር ኃይልና ንግግርን ሰጥቶታልና በዚያ ያሉትን እስከሚያስደነግጣቸው ድረስ ንጉሡን፣ መኳንንቱንና ጣዖታቱን ረገማቸው፡፡

መኮንኑም በአፈረ ጊዜ በውስጡ ሰም፣ ጨው፣ ሙጫ፣ የዶሮ ማር፣ እርሳስ፣ ብረት፣ ቅንጭብና ቁልቋል ጨምረው ታላቅ የብረት ጋን እንዲያፈሉ አዘዘ። ፍላቱም በ፲፬ ክንድ ያህል ከፍታ ወደ ላይ ይዘል ነበር።

ቅዱስ ቂርቆስና እናቱ ቅድስት ኢየሉጣ በእስር ላይ ሳሉ ወደዚህ የፈላ ጋን ውስጥ እንዲጣሉ ተወሰዱ። ቅድስት ኢየሉጣ የፍላቱን ጩኸት በሰማች ጊዜ ብትሸበርም፣ ልጇ ቅዱስ ቂርቆስ በመንፈስ ቅዱስ ጸጋ ተሞልቶ አጸናት፤ ወደ እግዚአብሔርም ስለ እናቱ ጽናት አሳስቦ ጸለየ። ጸሎቱም ተሰምቶ እናቱ ጥንካሬን አገኘች።

ወደ ፈላው ጋን ውስጥ በተጣሉ ጊዜም ሊቀ መላእክት ቅዱስ ገብርኤል ከሰማይ ወርዶ የብረቱን ጋን እሳት አጠፋው፤ ቅዱሳኑንም ሳይቃጠሉ አዳናቸው።

መኮንኑም አሳቡ ስላልተሳካ ፲፬ የሾሉና የጋሉ ብረት ችንካሮች አምጥተው ሰባቱን በእናቱ አካል፣ ሰባቱን ደግሞ በሕፃኑ አካል ላይ እንዲቸነክሩ፣ የሕፃኑንም የራስ ቆዳ ገፈው እሳት ውስጥ እንዲጨምሩ አዘዘ። አሁንም መልአኩ መጥቶ መከራውን አራቀለት። ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስም ወርዶ አጽናናው፤ ስሙን ለሚጠራና መታሰቢያውን ለሚያደርግ ታላቅ ቃል ኪዳን ሰጠው።

የተከበራችሁ የግቢ ጉባኤ ልጆች ከበዓሉ ልንወስዳቸው የሚገቡ ብዙ መንፈሳዊ ትምህርቶች አሉ፤ ጥቂቱን ለማንሣት ያህል የቅዱስ ቂርቆስ መንፈሳዊ ድፍረት፣ በነገሥታት ፊት ሳይፈራ በእምነት መቆም እንዲሁም ዓለማዊ ጫናዎችን በጸሎትና በእውቀት መመከት ነው።

የቅድስት ኢየሉጣ ጽናት፡ የሥጋ ፍርሃትን ማሸነፍ፣ መንፈሳዊ ሕይወትን ከዓለማዊ ጥቅም ማስቀደም እና ትውልድን በሃይማኖት ኮትኩቶ ማሳደግን እንዲሁም የቅዱስ ገብርኤል ተራዳኢነት፣ እግዚአብሔር ለሚታመኑበት ሁሉ ቅርብ አምላክ መሆኑንና መላእክቱን ልኮ እንደሚያድናቸው ማመን እንዳለብን የሚያስተምር ሕይወት ነው።

ታዲያ የግቢ ጉባኤ ተማሪዎች  በዚህ በክረምት ወቅት በዩኒቨርሲቲ ቆይታችሁ የነበራችሁን መንፈሳዊ ንቁ ተሳትፎ በክረምት ወቅትም አጠናክራችሁ መቀጠል አለባችሁ፤ በጊዜውም ባለጊዜውም መጽናት ከእነዚህ ሰማዕታት ተምራችኋልና፤ የተወደዳችሁ ተማሪዎች!
​በዚህ በክረምት ወቅት ከዓለማዊ ፈተናዎችና ከከንቱ የሥጋ ፍላጎቶች ተጠብቃችሁ መንፈሳዊ ማንነታችሁን የምታጠናክሩበት፣ ለእግዚአብሔርና ለቤተክርስቲያን ሕይወት ቅድሚያ የምትሰጡበት ጊዜ መሆን አለበት።

የሕፃኑ ቅዱስ ቂርቆስ መንፈሳዊ ድፍረት፣ የቅድስት ኢየሉጣ ጽናትና የሊቀ መላእክት የቅዱስ ገብርኤል ተራዳኢነት በየዕለት እርምጃችሁ አይለያችሁ። «የቅዱሳን አምላክ እግዚአብሔር በቅዱስ ቂርቆስና በቅድስት ኢየሉጣ ጸሎት ይማረን፤ የተራዳኢው መልአክ የቅዱስ ገብርኤል ጥበቃና በረከት አይለየን! ለቅዱሳኑ የሰጠው አምላካዊ ቃል ኪዳንና በረከታቸው ከሁላችን ጋር ለዘላለሙ ይሁኑ።»

ስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር፤ አሜን

ከመምህር ተፈሪ መንገሻ
የተወደዳችሁ የክርስቶስ ቤተሰቦች እንደምን ሰነበታችሁ? አሜን፣ የአባቶቻችን አምላክ እግዚአብሔር ይመስገን። እንኳን ለበዓለ ሃምሳ (በዓለ ጰራቅሊጦስ) አደረሳችሁ።
ቅዱስ ሉቃስ በሐዋርያት ሥራ ላይ እንደጻፈልን፣ ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ከሙታን ተለይቶ ከተነሣ በኋላ ለዓርባ ቀናት ለደቀ መዛሙርቱ እየተገለጠ ስለ እግዚአብሔር መንግሥት ነገራቸው። በዓርባኛው ቀን ሲያርግ እንዲህ አላቸው፦ “ወናሁ አነ እፌኑ ተስፋሁ ለአቡየ ላዕሌክሙ ወአንትሙሰ ንበሩ ሀገረ ኢየሩሳሌም እስከ ትለብሱ ኃይለ እምአርያም፤እነሆም፥ አባቴ የሰጠውን ተስፋ እኔ እልክላችኋለሁ፤ እናንተ ግን ከላይ ኃይል እስክትለብሱ ድረስ በኢየሩሳሌም ከተማ ቆዩ።” (ሉቃስ ፳፬፥፵፱)
እነርሱም የታዘዙትን ጠብቀው፣ በሃምሳኛው ቀን (በዓለ ጰንጠቆስጤ) በማርቆስ እናት በቅድስት ማርያም ቤት በአንድ ልብ ሆነው በጸሎት ሳሉ፣ ድንገት እንደ ዓውሎ ነፋስ ያለ ድምፅ መጣ፤ የእሳት ላንቃዎችም በእያንዳንዳቸው ላይ ዐረፉ። መጽሐፉ እንደሚለን፦ “በሁሉም መንፈስ ቅዱስ ሞላባቸው።”
ሀ. በመንፈስ ዘንድ መድልዎ የለም
በዚያች ዕለት መለኮታዊው እሳት የወረደው በጥቂቶቹ ላይ ብቻ አይደለም፤ “በሁሉም” ላይ ነው እንጂ። ይህም መለኮታዊ ጸጋ በዘር፣ በባህል፣ በጾታ ወይም በማኅበራዊ ደረጃ ሳይገደብ ለሰው ልጆች ሁሉ በነጻ የተሰጠ መሆኑን ያሳያል። ነቢዩ ኢዩኤል በትንቢቱ ላይ፦ “ከዚህም በኋላ እንዲህ ይሆናል፤ መንፈሴን በሥጋ ለባሽ ሁሉ ላይ አፈስሳለሁ፤ ወንዶችና ሴቶች ልጆቻችሁም ትንቢት ይናገራሉ” (ኢዩ. ፪፥፳፰) እንዳለ፣ እግዚአብሔር ለሰው ልጅ ሁሉ ጸጋውን አበዛ።
በተለይ ከተለያየ አካባቢና ባህል የመጣችሁ ወጣቶችና ምእመናን፣ በመንፈስ ቅዱስ ጥላ ሥር ሁላችንም እኩል መሆናችንን ማወቅ አለብን።
በክርስቶስ ቤት ማግለል የለም፣ ሁላችንም በጥምቀት አንድ ጸጋ መንፈስ ቅዱስን ተቀበልን የአንድ አባት ልጆች ነን።
ለ) ጎዶሎዎቻችን
እኛስ? ጎዶሏችንን በምን እየሞላን ነው?
በዕለተ ጰራቅሊጦስ ሐዋርያት በመንፈስ ቅዱስ ተሞልተው በደስታና በኃይል ሲመሰክሩ፣ በውጭ የነበሩት ሰዎች አላስተዋሏቸውም ነበር፤ ይልቁንም ፦ “ሌሎች ግን እያፌዙባቸው፦ ጉሽ የወይን ጠጅ ጠግበዋል አሉ።” (ሐዋ. 2፥13) ተብሎ ተጽፏል። ቅዱስ ጳውሎስም ይህንን ምሥጢር ሲተረጉም ፦ “በመንፈስ ተሞሉ እንጂ በወይን ጠጅ አትስከሩ ይህ ማባከን ነውና” ይላል።(ኤፌሶን ፭፥፲፰)
​ይህ ጥልቅ ምሥጢር ነው። የሰው ልጅ በውስጡ ተፈጥሮአዊ የሆነ የመለኮታዊ ደስታ ጥማት አለው። ይህንን ጥማት ግን በምድራዊ ሱሶች (በአልኮል፣ በዕፅ፣ በቁማር፣ በማኅበራዊ ሚዲያ ሱስ፣ በዝሙት ወዘተ) ለመሙላት ሲሞክር ሕይወቱን ያባክናል። የመንፈስ ቅዱስ ሙላት ግን የሰውን ውስጣዊ ጥማት መለኮታዊ በሆነ ሰማያዊ ደስታ ስለሚሞላው፣ ሰውየው ምድራዊውን ሱስና የኃጢአት ሕይወት ሙሉ በሙሉ እንዲጠላና ነጻ እንዲወጣ ያደርገዋል። ዓለም በሐሰተኛ ወይን ታሰክራለች፤ ጰራቅሊጦስ ግን በእውነተኛ የሕይወት ደስታ ይሞላል!
ሐ. አንድነትና ስምምነት
ሐዋርያት መንፈስ ቅዱስ ከመውረዱ በፊት “በአንድ ልብ ሆነው በአንድነት” ተሰብስበው ነበር። ይህ የሚያሳየው መንፈስ ቅዱስ የሚሠራውና የሚሞላው መለያየትና ክፋት ባለበት ቦታ ሳይሆን፣ ሰዎች በፍቅር፣ በይቅርታና በአንድነት ሲቆሙ መሆኑን ነው። ብርሃነ ዓለም ቅዱስ ጳውሎስ ለኤፌሶን ሰዎች በጻፈው መልእክቱ ፦ “በሰላም ማሰሪያ የመንፈስን አንድነት ለመጠበቅ ትጉ” (ኤፌ. ፬፥፫) በማለት ያሳስበናል። በማኅበራችን፣ በቤታችንና በጉባኤያችን ውስጥ ክፋትንና መለያየትን አውጥተን ስንጥል፣ ያን ጊዜ መለኮታዊው እሳት በውስጣችን ያድራል።
መ. አዲስ ልሳንና የቋንቋ መታደስ
በብሉይ ኪዳን የሰው ልጅ እግዚአብሔርን ለመፎካከር የባቢሎንን ግንብ በገነባ ጊዜ፣ እግዚአብሔር ቋንቋቸውን ደባልቆ በተበተኑ ጊዜ ቋንቋ የቅጣት ምልክት ነበረ።(ዘፍ.፲፩÷፩-፰) ነገር ግን በዕለተ ጰራቅሊጦስ መንፈስ ቅዱስ ሲወርድ ቋንቋዎችን አላጠፋቸውም፤ ይልቁንም ሐዋርያት ከተለያየ ዓለም በመጡ ሕዝቦች ቋንቋ እንዲናገሩ አደረገ። “…እኛ እያንዳንዳችን የተወለድንበትን የገዛ ቋንቋችንን እንዴት እንሰማለን?” ይላል።(ሐዋ. ፪፥፰)
​ይህ ምሥጢር ምን ያሳየናል? መንፈስ ቅዱስ የሰውን ልጅ ማንነትና ባህል አያጠፋም፣ ይቀድሰዋል እንጂ። ዛሬ በሀገራችን በብሔርና በባህል ልዩነት ምክንያት ሰይጣን ትውልዱን በሚያባላበት ዘመን፣ ጰራቅሊጦስ መንፈስ ቅዱስ  ልዩነቶቻችንን ሳያጠፋ በፍቅር ልዩነትን ውበት የሚያደርግ የመለኮታዊ አንድነት ኃይል ነው። የእግዚአብሔር መንፈስ ያለበት ሰው የሌላውን ልዩነት እንደ መለኮታዊ ስጦታ እንጂ እንደ ጠላትነት አይመለከትም።
ሠ. የፍርሃት መወገድ
ከመንፈስ ቅዱስ መውረድ በፊት ደቀ መዛሙርቱ በአይሁድ ፍርሃት ዝግ በሆነ ቤት ውስጥ ተሸሽገው ነበር። ሐዋርያት ጌታቸውን አይተውታል፣ ትንሣኤውን አውቀዋል፤ ነገር ግን በውስጣቸው መንፈሳዊው ኃይል ስላልነበረ በፍርሃት ቆፈን ተይዘው በቤት ውስጥ ተሸሽገው ነበር። ዛሬም ብዙ ክርስቲያኖችና ወጣቶች ስለ ነገ ሕይወታቸው፣ ስለ ሥራ ማጣት፣ ስለ በሽታና ስለ ሞት በፍርሃት ዝግ በሮች ጀርባ ተቀምጠዋል።
መንፈስ ቅዱስ ሲሞላባቸው ግን ፍርሃታቸው ተወግዶ በሕዝብ ፊት ወጥተው በድፍረት መመስከር ጀመሩ። ቅዱስ ጳውሎስ ለደቀ መዝሙሩ ለጢሞቴዎስ ሲጽፍለት፦ “እግዚአብሔር የኃይልና የፍቅር፣ ራስንም የመግዛት መንፈስ እንጂ የፍርሃት መንፈስ አልሰጠንምና” ይላል። (፪ኛ ጢሞ. ፩፥፯)።
የእሳት ላንቃዎች በእያንዳንዳቸው ላይ ባረፉ ጊዜ፣ ያ አይሁድን ይፈራ የነበረው፣ ጌታውን የካደው ቅዱስ ጴጥሮስ፣ ዝግ የነበሩትን በሮች ከፍቶ ወጣ!
​በሺዎች የሚቆጠሩ አይሁድ በነበሩበት አደባባይ ላይ ቆሞ፣ ድምፁን ከፍ አድርጎ በድፍረት መመስከር ጀመረ። (ሐዋ. ፪፥፲፬) ይህ የሚያሳየው ፍርሃት የሚወገደው በመለኮታዊው እሳት መሆኑን ነው። መንፈስ ቅዱስ ወደ ልብ ሲገባ ፍርሃት ቦታ የለውምና ተበትኖ ይጠፋል።
ወጣቶች ሆይ በመንፈስ ቅዱስ ራሳችንን እንግዛ!
ፍርሃት አእምሮን ያውካል፤ የተሳሳተ ውሳኔ እንድንወስንም ያደርገናል። ይህ መንፈስ ግን ለአእምሯችን መረጋጋትን፣ ማስተዋልንና ሰላምን ይሰጠናል። በማንኛውም ሁከት ውስጥ ሆነን ነገሮችን በእግዚአብሔር መነጽር እንድንመለከት ያደርገናል።
ስለዚህ ዛሬ በዚህ በበዓለ ጰራቅሊጦስ ልባችንን ለእግዚአብሔር መንፈስ እንክፈት። ጎዶሏችንን በዓለማዊና ጊዜያዊ ከንቱ ነገሮች ሳይሆን በመንፈስ ቅዱስ እንሙላ፤ ልዩነቶቻችንን በፍቅር አውርደን በአንድነት እንቁም፤ የፍርሃትንም ሰንሰለት ሰብረን በመንፈስ ቅዱስ በሚገኝ ኃይል፣ ፍቅርና ራስን በመግዛት እውነተኛ ነጻነትን እንኑር።ለዚህም አምላካችን እግዚአብሔር በቸርነቱ ያግዘን፡፡አሜን!
ስብሐት ለእግዚአብሔር!